Kwalifikacja: ELE.03 - Wykonywanie robót związanych z montażem instalacji i urządzeń chłodniczych, klimatyzacyjnych oraz pomp ciepła

Na wykresie obiegu czynnika chłodniczego (log p-h) każdy odcinek odpowiada konkretnemu procesowi termodynamicznemu zachodzącemu w układzie chłodniczym. Odcinek 2-3 to ochładzanie czynnika w skraplaczu, czyli proces oddawania ciepła do otoczenia przy stałym wysokim ciśnieniu – to tutaj czynnik zmienia się z pary w ciecz, tracąc entalpię, ale nie jest to sprężanie, bo nie wzrasta ani ciśnienie, ani temperatura przez dostarczenie energii mechanicznej. Natomiast odcinek 3-4 to dławienie, czyli gwałtowny spadek ciśnienia i temperatury na zaworze rozprężnym – tu czynnik przechodzi ze stanu ciekłego pod wysokim ciśnieniem do niskiego, ale nie jest mu dodawana energia z zewnątrz, tylko rozpręża się adiabatycznie. Bardzo często spotykam się z mylnym przekonaniem, że skoro na tym odcinku dochodzi do znaczącej zmiany ciśnienia, to musi to być sprężanie, ale to błędne myślenie – sprężanie to zawsze wzrost ciśnienia wskutek pracy sprężarki, a nie ekspansji. Odcinek 4-1 natomiast to parowanie czynnika w parowniku, czyli etap odbierania ciepła z chłodzonego medium – tu czynnik chłodniczy pobiera energię z otoczenia i wraca w postaci pary do sprężarki, ale ciśnienie pozostaje niskie. W rzeczywistości tylko odcinek 1-2 odpowiada procesowi sprężania, zgodnie z ustaleniami norm branżowych i charakterystyką pracy układów chłodniczych. Warto sobie zwizualizować, że sprężarka zawsze 'podnosi' czynnik z najniższego poziomu energetycznego do najwyższego w całym obiegu. Moim zdaniem najczęstszą przyczyną błędnych odpowiedzi jest utożsamianie dużych zmian ciśnienia z pracą sprężarki, niezależnie od kierunku czy źródła energii – a to właśnie ten kierunek i mechaniczne dostarczenie energii odróżnia sprężanie od rozprężania czy chłodzenia.