Który zestaw wyposażenia jest niezbędny do właściwego zdemontowania niesprawnego klimatyzatora ściennego typu Split, napełnionego czynnikiem chłodniczym?
A. Palnik gazowy do demontażu miedzianych rurociągów chłodniczych, przecinarka do rur miedzianych, zestaw narzędzi monterskich.
B. Przecinarka do rurek miedzianych, zestaw narzędzi monterskich, giętarka do rur, zestaw manometrów.
C. Pompa próżniowa, zestaw manometrów, butla na czynnik chłodniczy, zestaw narzędzi monterskich.
D. Stacja do odzysku czynnika chłodniczego, butla na czynnik chłodniczy, którym jest napełniony klimatyzator, zestaw narzędzi monterskich.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2021 (arkusz EE.16-SG-21.06).
Odpowiedź jest prawidłowa, bo zgodnie z przepisami oraz branżowymi standardami demontaż klimatyzatora typu Split napełnionego czynnikiem chłodniczym musi być przeprowadzony w sposób bezpieczny i ekologiczny. Najważniejsza jest ochrona środowiska przed emisją gazów cieplarnianych – a tego nie zrobisz bez stacji do odzysku czynnika chłodniczego oraz odpowiedniej butli. Stacja pozwala odessać czynnik z całego układu i przekazać go do specjalnej butli, w której można go bezpiecznie przechować lub oddać do utylizacji, zgodnie z ustawą F-gazową. Bez tego sprzętu czynnik mógłby się po prostu wydostać do atmosfery, co jest nie tylko niezgodne z prawem, ale i po prostu niebezpieczne dla wszystkich. Zestaw narzędzi monterskich jest oczywiście niezbędny do samego demontażu jednostki – tego nie da się przeskoczyć. W praktyce, montując lub demontując klimatyzacje, zawsze używam stacji nawet wtedy, gdy wydaje się, że gazu jest mało – to nie jest coś, co można zbagatelizować. No i nie każdy wie, że różne czynniki chłodnicze wymagają różnych butli – nie można ich mieszać. To jest taki szczegół, na który wielu początkujących nie zwraca uwagi, a potem są kłopoty w serwisie lub przy odbiorze odpadów. Moim zdaniem każdy, kto chce być profesjonalistą w branży, powinien mieć ten proces w małym palcu i nie kombinować z półśrodkami.
Wiele osób myśli, że wystarczy mieć podstawowy zestaw narzędzi monterskich, przecinarkę do rurek albo nawet giętarkę i już można rozbierać klimatyzator typu Split, ale to jest poważny błąd techniczny. Kluczowym problemem jest obecność czynnika chłodniczego w instalacji. Każda próba rozcięcia rurki czy podgrzewania ich palnikiem, zanim czynnik zostanie odzyskany przy użyciu specjalistycznej stacji i dedykowanej butli, kończy się uwolnieniem gazów do atmosfery. To nie tylko łamanie prawa (ustawa F-gazowa jest tutaj bardzo precyzyjna), ale też zwyczajny brak odpowiedzialności wobec środowiska. Pompa próżniowa, manometry czy nawet palnik gazowy są przydatne w serwisie klimatyzacji, ale nie rozwiązują tematu bezpiecznego odzysku czynnika – one służą raczej do obsługi czy montażu, nie do ekologicznego demontażu. Typowym błędem jest myślenie, że samo spuszczenie lub szybkie rozcięcie pozwoli uniknąć problemów, ale w praktyce prowadzi to do emisji fluorowanych gazów cieplarnianych. Nawet jak ktoś widzi, że układ już „nie chłodzi”, to i tak zawsze mogą być resztki czynnika pod ciśnieniem – bezpieczniej i zgodnie ze sztuką jest podłączyć stację do odzysku, odessać wszystko do końca i dopiero później demontować urządzenie. W branży chłodniczej takie podejście traktuje się jako absolutny standard i moim zdaniem to jedyna droga, by nie narobić sobie i innym problemów. Z mojego doświadczenia, nieprzestrzeganie tych zasad szybko wychodzi na jaw – kontrole środowiskowe, reklamacje, czy nawet szkody zdrowotne u montera. Warto więc od początku robić to tak, jak trzeba, a nie szukać skrótów.