Którym przyrządem należy dokonać pomiaru prędkości strumienia powietrza w anemostatach?
Tak, dokładnie – przyrząd III ze zdjęcia to anemometr skrzydełkowy, który służy właśnie do pomiaru prędkości strumienia powietrza, na przykład w anemostatach wentylacyjnych. To narzędzie jest powszechnie używane przez serwisantów i monterów podczas uruchamiania i regulacji instalacji wentylacyjnych. Najlepsze modele umożliwiają bezpośredni pomiar przepływu powietrza oraz zapis wyników, co przydaje się przy dokumentacji zgodnej z normami PN-EN 16211 czy PN-EN 12599 – bardzo często tego wymagają inwestorzy i inspektorzy nadzoru. Anemometry skrzydełkowe są praktyczne, bo pozwalają na szybkie pomiary nawet w trudno dostępnych miejscach i nie wymagają skomplikowanej kalibracji. Z mojego doświadczenia wynika, że to najwygodniejsze narzędzie na budowie – łatwo schować do kieszeni, a wyniki są bardzo precyzyjne. Warto też pamiętać, że takie pomiary są kluczowe przy odbiorach technicznych instalacji wentylacji mechanicznej, bo bez nich nie da się rzetelnie wyregulować wydajności układów rozprowadzających powietrze. Branżowe dobre praktyki jasno wskazują na konieczność stosowania właśnie anemometrów do takich zastosowań, a nie żadnych innych przyrządów ciśnieniowych czy wilgotnościomierzy.
W tej sytuacji łatwo się pomylić, bo na pierwszy rzut oka większość przyrządów wydaje się techniczna i związana z klimatyzacją czy wentylacją, ale tylko jeden z nich faktycznie służy do pomiaru prędkości powietrza w anemostatach. Higrometr (pierwszy przyrząd) nadaje się do mierzenia wilgotności względnej powietrza oraz temperatury, więc jest przydatny przy kontroli komfortu cieplnego, ale w żaden sposób nie pokaże nam, jak szybko powietrze przepływa przez kanał czy kratkę. Manometr z zestawu chłodniczego (drugi przyrząd) wykorzystywany jest głównie przy obsłudze instalacji chłodniczych, do pomiaru ciśnień roboczych czynnika chłodniczego – to bardzo precyzyjne narzędzie, ale kompletnie nieadekwatne do pomiarów przepływu powietrza, bo nie ma do tego odpowiedniej konstrukcji ani skali. Z kolei klasyczny manometr ciśnienia (czwarty przyrząd) mierzy tylko ciśnienie statyczne lub dynamiczne gazów albo cieczy – czasami w kanałach stosuje się podobne urządzenia do pomiaru spadków ciśnienia, ale to nie daje nam bezpośrednio wartości prędkości powietrza, tylko wymaga dodatkowego przeliczenia na podstawie prawa Bernoulliego, a i tak jest to rozwiązanie raczej laboratoryjne niż używane w praktyce na budowie. Moim zdaniem często wybiera się błędnie takie narzędzia, bo kierujemy się podobieństwem wskaźników i skal, a nie faktyczną funkcją przyrządu – tymczasem do pomiaru prędkości strumienia powietrza w anemostatach stosuje się wyłącznie anemometry, najlepiej skrzydełkowe lub czasem cieńszą wersję termoanemometru. Praktyka i obowiązujące normy branżowe jasno to precyzują – warto o tym pamiętać przy pracy z wentylacją i klimatyzacją.