Kwalifikacja: MED.06 - Wykonywanie i naprawa wyrobów medycznych z zakresu protetyki dentystycznej, ortodoncji oraz epitez twarzy

W tym pytaniu bardzo łatwo dać się złapać na skojarzeniach z różnymi wyrostkami kości skroniowej i żuchwy, bo nazwy brzmią podobnie i wszystkie są „gdzieś w tej okolicy”. Trzeba jednak trzymać się twardej anatomii stawu skroniowo‑żuchwowego. Elementem żuchwy biorącym bezpośredni udział w tworzeniu stawu jest wyrostek kłykciowy, czyli głowa żuchwy z szyjką. To on kontaktuje się z dołem żuchwowym kości skroniowej poprzez krążek stawowy i tworzy właściwą powierzchnię stawową. Wyrostek dziobiasty żuchwy, choć też jest wyrostkiem tej samej kości, nie wchodzi w skład stawu. Jest miejscem przyczepu mięśnia skroniowego i pełni głównie rolę dźwigni dla mięśni żucia. Łatwo go pomylić z kłykciowym, bo oba leżą w gałęzi żuchwy, ale tylko kłykciowy tworzy głowę stawową. Z kolei wyrostek rylcowaty i wyrostek sutkowaty to elementy kości skroniowej, położone w sąsiedztwie stawu, ale nie stanowią jego części składowych. Rylcowaty jest długim, cienkim wyrostkiem, do którego przyczepiają się m.in. mięśnie i więzadła (np. więzadło rylcowo‑żuchwowe), więc ma znaczenie bardziej dla zawieszenia żuchwy i ruchomości szyi niż dla samej powierzchni stawowej. Wyrostek sutkowaty służy przede wszystkim jako miejsce przyczepu mięśnia mostkowo‑obojczykowo‑sutkowego i jest ważny w anatomii szyi, a nie w budowie TMJ. Typowym błędem jest myślenie: „skoro coś jest przy kości skroniowej, to pewnie tworzy staw skroniowo‑żuchwowy”. Tymczasem w opisie stawu zawsze szukamy konkretnych powierzchni stawowych: dołu żuchwowego i guzka stawowego po stronie kości skroniowej oraz głowy żuchwy, czyli właśnie wyrostka kłykciowego. Reszta wyrostków w tej okolicy ma znaczenie pomocnicze, mięśniowe lub więzadłowe, ale nie jest elementem samego stawu w sensie anatomicznym.