Kwalifikacja: MED.06 - Wykonywanie i naprawa wyrobów medycznych z zakresu protetyki dentystycznej, ortodoncji oraz epitez twarzy

Diastema prawdziwa to pojęcie dość konkretne i w ortodoncji nie używa się go zamiennie z każdą przerwą między jedynkami. Chodzi o taką sytuację, gdzie główną przyczyną rozbiegania się górnych siekaczy przyśrodkowych jest nieprawidłowe, przerośnięte lub nisko przyczepione wędzidełko wargi górnej. Widać wtedy klinowate pasmo tkanki wchodzące między korzenie, a nie tylko zwykłą dysproporcję miejsca. Stąd odpowiedzi związane z innymi czynnikami są mylące. Obecność zęba nadliczbowego, szczególnie w odcinku siecznym szczęki (np. mesiodens), faktycznie może powodować powstanie szpary między jedynkami, ale mechanizm jest inny – to przeszkoda kostna lub zębowa, a nie wędzidełko, rozpycha zęby. W takim przypadku mówimy raczej o diastemie wtórnej lub objawowej, związanej z dodatkowym zębem, którą leczy się chirurgicznym usunięciem zęba nadliczbowego i ewentualnie aparatem. Karłowatość górnych bocznych siekaczy oraz brak zawiązków górnych bocznych siekaczy też często prowadzą do powstania szpar, ale są to diastemy wynikające z dysproporcji wielkości łuku zębowego do wielkości zębów lub z braków zębowych. Klinicznie wygląda to tak, że przestrzenie rozkładają się w szerszym odcinku przednim, a nie ma typowego, włóknistego wędzidełka między jedynkami. Typowym błędem myślowym jest wrzucanie wszystkich odstępów między jedynkami do jednego worka i nazywanie ich „diastemą prawdziwą”, bez analizy przyczyny. Prawidłowe postępowanie zaczyna się od rozpoznania etiologii: jeśli przyczyną jest wędzidełko, mówimy o diastemie prawdziwej i planujemy zabieg na wędzidełku plus ortodoncję; jeśli mamy ząb nadliczbowy, brak zawiązków lub karłowatość siekaczy bocznych, wtedy leczenie to kombinacja chirurgii, ortodoncji i ewentualnych odbudów protetycznych lub kompozytowych, ale nie jest to już klasyczna diastema prawdziwa w sensie definicji podręcznikowej.