Kwalifikacja: MED.06 - Wykonywanie i naprawa wyrobów medycznych z zakresu protetyki dentystycznej, ortodoncji oraz epitez twarzy

W klasyfikacji Orlik‑Grzybowskiej kluczowe jest rozróżnienie kierunku zaburzenia wzrostu: na długość, na wysokość albo na szerokość. Wiele osób automatycznie kojarzy duże, „widoczne” wady jak tyłozuchwie czy przodozuchwie z każdą możliwą grupą, ale one w tej klasyfikacji wiążą się głównie z nieprawidłowościami w płaszczyźnie strzałkowej, czyli na długość. Tyłozuchwie dotyczy relacji żuchwy do szczęki – żuchwa jest cofnięta, mamy problem przednio‑tylny, a nie poprzeczny. Przodozuchwie z kolei to wysunięcie żuchwy lub niedorozwój szczęki, znowu kierunek jest przednio‑tylny. To są klasyczne wady długościowe, często powiązane z zaburzeniami wzrostu podstaw kostnych, a nie szerokości łuków zębowych. Zgryz głęboki także bywa mylący, bo jest bardzo charakterystyczny klinicznie, ale jego istota leży w płaszczyźnie pionowej: nadmierne przykrycie zębów dolnych przez górne, skrócenie dolnego odcinka twarzy, często urazowe nagryzanie podniebienia. To typowa wada wysokościowa, a nie szerokościowa. Typowy błąd myślowy polega na tym, że patrzymy na „skalę” problemu zamiast na kierunek zaburzenia. Wady długościowe i wysokościowe intuicyjnie wydają się poważniejsze, więc część osób zakłada, że to one muszą należeć do omawianej grupy. Tymczasem grupa wad wynikających z zaburzeń wzrostu na szerokość dotyczy głównie relacji poprzecznych łuków zębowych: czy są za wąskie, za szerokie, czy dochodzi do przewieszenia zębów lub krzyżowych kontaktów. W praktyce ortodontycznej właściwe rozpoznanie kierunku wady decyduje o wyborze aparatu – inne narzędzia stosuje się do korekty tyłozuchwia (np. aparaty czynnościowe, maski twarzowe), inne do zgryzu głębokiego (płytki z nagryzami, łuki intruzyjne), a jeszcze inne właśnie do zaburzeń szerokości, jak ekspandery i śruby poprzeczne. Dlatego przy tego typu pytaniach warto świadomie skojarzyć: długość – tyło/przodozuchwie, wysokość – zgryz głęboki/otwarty, szerokość – zgryzy krzyżowe i przewieszone.