Kwalifikacja: MED.06 - Wykonywanie i naprawa wyrobów medycznych z zakresu protetyki dentystycznej, ortodoncji oraz epitez twarzy

W anatomii stomatologicznej górne zęby trzonowe mają dość charakterystyczny i dobrze opisany układ korzeni, więc pomyłki zwykle wynikają z mieszania ich z zębami żuchwy albo zbyt ogólnego kojarzenia, że „trzonowce mają kilka korzeni”. Wariant z jednym korzeniem policzkowym i dwoma podniebiennymi nie odpowiada typowemu obrazowi górnych trzonowców. Po stronie podniebiennej praktycznie zawsze występuje pojedynczy, gruby korzeń, a rozdzielenie na dwa korzenie dotyczy strony policzkowej. Wariant dwóch korzeni – policzkowego i podniebiennego – jest bliższy rzeczywistości, ale dotyczy raczej zębów przedtrzonowych (szczególnie pierwszego przedtrzonowca górnego), a nie klasycznych trzonowców. Z mojego doświadczenia wiele osób automatycznie przenosi schemat z żuchwy na szczękę i odwrotnie. W żuchwie typowe trzonowce mają dwa korzenie: mezjalny i dystalny, oba w płaszczyźnie przedsionkowo-językowej, więc łatwo założyć, że „góra też ma dwa”. Tymczasem w szczęce standardem są trzy korzenie, ułożone bardziej trójwymiarowo, co ma duże znaczenie np. przy planowaniu ekstrakcji, bo inaczej zachowują się korzenie rozstawione wachlarzowato, a inaczej równoległe. Koncepcja czterech korzeni – dwóch policzkowych i dwóch podniebiennych – pojawia się czasem jako wyobrażenie „im większy ząb, tym więcej korzeni”. W praktyce czterokorzeniowe trzonowce górne to rzadka wariacja anatomiczna, a nie norma, na której można się opierać w nauce i w planowaniu leczenia. Dobre praktyki w protetyce i endodoncji opierają się na znajomości właśnie tego typowego, trzykorzeniowego układu i dopiero na tym tle rozpoznaje się odstępstwa. Warto więc utrwalać sobie, że dla górnych trzonowców standardem są trzy korzenie: dwa policzkowe i jeden podniebienny, a inne konfiguracje traktujemy jako wyjątek, który trzeba potwierdzić klinicznie i radiologicznie.