Kwalifikacja: MED.06 - Wykonywanie i naprawa wyrobów medycznych z zakresu protetyki dentystycznej, ortodoncji oraz epitez twarzy

Wkłady koronowe to elementy protez stałych, które muszą spełniać dość wyśrubowane wymagania: wysoka wytrzymałość na ściskanie i zginanie, dobra adhezja do tkanek zęba, stabilność wymiarowa, odporność na ścieranie i korozję oraz, coraz częściej, wysoka estetyka. Dlatego dobór materiału nie jest przypadkowy. Częsty błąd polega na wrzucaniu „do jednego worka” wszystkich znanych materiałów protetycznych: kompozyt, akryl, różne stopy metali szlachetnych i nieszlachetnych, a potem zakładaniu, że każdy z nich nadaje się na wkład koronowy. Akryl (polimetakrylan metylu) jest świetny do płyt protez całkowitych czy tymczasowych koron, ale ma zbyt niską odporność na ścieranie i kiepską stabilność wymiarową, żeby stosować go jako materiał docelowy na wkłady koronowe. Po pewnym czasie ściera się, matowieje, deformuje, co prowadzi do utraty prawidłowych kontaktów zwarciowych. Podobnie, stopy platynowe czy egzotyczne kombinacje typu „srebro-pallad” nie są standardem dla wkładów koronowych – w praktyce nowoczesnej stosuje się głównie stopy złota o określonych parametrach mechanicznych, ewentualnie inne stopy szlachetne, ale dobrane zgodnie z normami i zaleceniami producentów systemów protetycznych. Stopy chromo-kobaltowe z kolei są twarde, mało podatne na obróbkę i typowo używane do szkieletów protez, klamer, podbudów, a nie do precyzyjnych wkładów inlay/onlay, gdzie wymagane jest bardzo dokładne dopasowanie brzeżne i odpowiednia elastyczność. Błędne odpowiedzi mieszają materiały stosowane do protez ruchomych (akryl, Co-Cr) z materiałami przeznaczonymi do stałych uzupełnień adhezyjnych. Z mojego punktu widzenia typowym schematem myślowym jest: „skoro z tego robi się protezy, to wkład też się da”, a to niestety nie działa – inne są obciążenia, inny sposób przenoszenia sił i inne wymagania co do dokładności. Wkłady koronowe projektuje się z materiałów o udokumentowanej przydatności klinicznej: kompozytów laboratoryjnych, ceramiki i odpowiednich stopów złota, bo tylko one zapewniają właściwą trwałość, szczelność i komfort pacjenta w długim okresie.