Która z maszyn do robót ziemnych przedstawionych na rysunkach nie może poruszać się po drogach publicznych i musi być dowieziona na miejsce robót?
Maszyna 1
Maszyna 4
Maszyna 2
Maszyna 3
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2019 (arkusz B.28-X-19.01).
Wybrałeś odpowiedź zgodną z praktyką branżową i przepisami dotyczącymi ruchu drogowego dla maszyn budowlanych. Maszyna numer 3 to klasyczny spychacz gąsienicowy, który z racji swojego napędu na gąsienicach nie może samodzielnie poruszać się po drogach publicznych. Gąsienice bardzo mocno niszczą nawierzchnię asfaltową albo betonową, przez co tego typu sprzęt musi być przewożony na specjalnych naczepach niskopodwoziowych, tzw. lawetach. Z mojego doświadczenia wynika, że każde poważne przedsiębiorstwo budowlane zawsze planuje transport takiego sprzętu z odpowiednim wyprzedzeniem, żeby nie narazić się na kary i przestoje na budowie. Co więcej, spychacz gąsienicowy nie posiada wymaganych świateł, kierunkowskazów ani homologacji drogowej, która jest niezbędna do samodzielnego przemieszczania się po drogach publicznych. W praktyce spotyka się czasem gąsienicowe maszyny na krótkich odcinkach, ale zawsze jest to rozwiązanie awaryjne i niezgodne z Dziennikiem Ustaw dotyczącym ruchu drogowego. Warto mieć świadomość, że odpowiedzialność za zniszczenia nawierzchni ponosi wówczas wykonawca robót. Dobrą praktyką jest transport spychaczy na miejsce pracy i rozładunek dopiero na placu budowy. Tak właśnie działa się zgodnie z zasadami BHP i dobrym obyczajem branży budowlanej.
W tym pytaniu bardzo łatwo się pomylić, bo wszystkie maszyny budowlane mogą wyglądać na ciężkie i nieprzystosowane do ruchu po drogach publicznych. Jednak różnica tkwi w szczegółach technicznych konstrukcji i przeznaczeniu. Maszyny kołowe, takie jak ładowarki czy ciągniki z naczepami, często są fabrycznie dostosowane do poruszania się po drogach. Posiadają odpowiednie oświetlenie, systemy hamulcowe, a także niektóre mają homologację, która umożliwia im krótkotrwały przejazd na miejsce robót bez konieczności transportowania na lawecie. W przypadku maszyn gąsienicowych, takich jak spychacze, sytuacja jest zupełnie inna. Gąsienice są bardzo nieprzyjazne dla asfaltu – po prostu go niszczą, a dodatkowo taki sprzęt nie posiada wymaganych elementów wyposażenia drogowego, jak kierunkowskazy, światła pozycyjne i tablice rejestracyjne. Z mojego doświadczenia wynika, że największy błąd popełniają ci, którzy oceniają maszynę wyłącznie po gabarytach albo wyglądzie, nie zwracając uwagi na rodzaj układu jezdnego. Wielu myśli, że każda duża maszyna budowlana musi być przewożona lawetą, co nie jest prawdą – choćby koparko-ładowarki bardzo często samodzielnie dojeżdżają na miejsce pracy. Przepisy jasno określają, że tylko pojazdy spełniające wymogi ruchu drogowego mogą korzystać z publicznych dróg, a jeśli sprzęt nie spełnia tych standardów (tak jak spychacz gąsienicowy), jego transport odbywa się na specjalnych naczepach. Warto czytać uważnie opisy maszyn oraz praktycznie analizować ich techniczne możliwości.