Każda konstrukcja tunelu musi być wyposażona w
Izolacja przeciwwodna to absolutny fundament każdej prawidłowo wykonanej konstrukcji tunelu. Niezależnie, czy budujemy tunel drogowy, kolejowy, czy nawet podziemny korytarz techniczny – zawsze napotkamy na problem wody. Grunt najczęściej zawiera wodę gruntową, która naturalnie próbuje przedostać się do pustych przestrzeni stworzonych przez człowieka. Jeżeli tunel nie będzie skutecznie zabezpieczony izolacją, wilgoć zacznie wnikać w ściany, co prowadzi do powolnej degradacji materiałów konstrukcyjnych, korozji elementów stalowych czy łuszczenia się betonu. W skrajnych przypadkach może dojść nawet do zalania i zniszczenia instalacji w tunelu. Standardy europejskie, takie jak PN-EN 1992-3 dotyczące konstrukcji betonowych, jasno wskazują na konieczność stosowania solidnych izolacji przeciwwodnych. Z praktyki wiem, że już na etapie projektu wykonawczego uwzględnia się specjalne membrany, folie albo powłoki bitumiczne, czasem całą „wannę szczelną”. Właściwy dobór rozwiązania zależy od poziomu wód gruntowych i przewidywanego ciśnienia hydrostatycznego. Co ciekawe, to właśnie izolacja przeciwwodna najczęściej decyduje o trwałości całej budowli podziemnej – nawet najlepszy beton nie poradzi sobie z długotrwałym wpływem wody bez stosownej ochrony. To temat, na którym naprawdę nie warto oszczędzać i zawsze warto dopytać projektanta, jaką technologię wybrano na dany tunel.
W tunelach rzeczywiście spotykamy różne rozwiązania konstrukcyjne, ale nie wszystkie z wymienionych w pytaniu są obowiązkowe w każdej tego typu budowli. Barierki ochronne pełnią istotną rolę w tunelach drogowych, gdzie zabezpieczają użytkowników przed upadkiem czy wypadnięciem z jezdni, ale nie są wymagane np. w tunelach technicznych czy kolejowych bez dostępu dla pieszych. Ściany oporowe to bardzo charakterystyczne elementy przy podtrzymywaniu nasypów lub skarp, jednak w samych tunelach zwykle nie są stosowane – konstrukcja tunelu z reguły sama w sobie zapewnia odpowiednie przenoszenie naporu ziemi i nie wymaga dodatkowych ścian oporowych. Łożyska stałe natomiast kojarzymy głównie z mostami – umożliwiają one przenoszenie sił na podpory i kompensowanie przemieszczeń konstrukcji, lecz w tunelach praktycznie nie występują, bo tunel jest w całości otoczony gruntem i takie rozwiązania są tam zbędne. Często osoby uczące się mylą te elementy przez analogię do innych budowli inżynierskich i to jest całkiem zrozumiałe, bo wiele rozwiązań się powtarza. Jednak, moim zdaniem, najważniejsze jest zawsze spojrzenie na specyfikę tunelu – tutaj kluczowa jest ochrona przed wodą, a więc izolacja przeciwwodna. Bez niej każda konstrukcja podziemna szybko popadłaby w ruinę, niezależnie od tego, czym jeszcze ją wyposażymy. W projektowaniu budowli podziemnych właśnie ten aspekt traktuje się jako podstawowy i to od niego zaczyna się dobór innych rozwiązań konstrukcyjnych.