Przyrząd przedstawiony na rysunku należy zastosować do
Pokazany na zdjęciu przyrząd to figura zwana pryzmatycznym kątownikiem geodezyjnym (inaczej kątownik optyczny). Służy on do bardzo precyzyjnego wytyczania kątów prostych w terenie, co w praktyce jest kluczowe przy pracach geodezyjnych związanych z zakładaniem osi budynków, trasowaniem dróg czy też wyznaczaniem granic działek. W branży geodezyjnej i budowlanej taki kątownik jest prawdziwym klasykiem, bo gwarantuje szybką oraz niezawodną kontrolę kąta 90 stopni bez konieczności używania zaawansowanych instrumentów jak tachimetr czy teodolit. Optyczna konstrukcja z zestawem luster pozwala operatorowi jednym spojrzeniem sprawdzić poprawność wyznaczenia prostej pod kątem prostym – to genialne w swojej prostocie narzędzie. Z mojego doświadczenia wynika, że taki kątownik przyspiesza pracę, a przy tym minimalizuje ryzyko błędów przy zakładaniu siatek osiowych na placu budowy. Praktyczne zastosowania obejmują nie tylko budownictwo, ale i prace drogowe czy pomiary podziałowe. Warto wiedzieć, że według zasad geodezji inżynieryjnej, takie proste narzędzia są ciągle nieocenione – zwłaszcza tam, gdzie liczy się szybkość i niezawodność wytyczania prostych kątów.
Obraz przedstawia narzędzie, które bardzo często bywa mylone z innymi przyrządami geodezyjnymi, zwłaszcza przez osoby rozpoczynające swoją przygodę z branżą. Trzeba jednak podkreślić, że nie służy ono ani do niwelacji terenu, ani do wyznaczania ugięć, ani też do pomiaru kątów poziomych. Niwelacja terenu wymaga użycia niwelatora i łat niwelacyjnych, gdzie kluczowe są precyzyjne odczyty wysokości punktów, a sam kątownik optyczny nie daje możliwości prowadzenia takich pomiarów. Jeśli chodzi o wyznaczanie ugięć, to związane jest to raczej z analizą konstrukcyjnych odkształceń i wymaga specjalistycznych czujników lub dedykowanych układów pomiarowych, których funkcjonalność jest zupełnie inna niż proste wyznaczanie kąta prostego. Pomiar kątów poziomych natomiast to domena teodolitów lub tachimetrów, gdzie można dokonywać odczytu kąta w stopniach, minutach i sekundach – kątownik geodezyjny nie posiada takiej precyzji i nie jest do tego przeznaczony. Z mojego punktu widzenia to dość częsty błąd: utożsamianie kątownika z urządzeniami o zupełnie innym przeznaczeniu. Typowe nieporozumienie bierze się chyba z faktu, że przyrządy geodezyjne często mają podobny wygląd lub wspólne cechy optyczne, jednak każda grupa narzędzi ma swoje jasno określone zastosowanie, zgodnie z zasadami obowiązującymi w technice geodezyjnej i budowlanej. W praktyce umiejętność ich rozróżnienia bardzo ułatwia codzienną pracę i eliminuje niepotrzebne błędy pomiarowe.