Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością należy do dwóch wspólników, których udziały wynoszą odpowiednio: wspólnik X-40 000 zł, wspólnik Y-10 000 zł. W ciągu roku spółka osiągnęła zysk w wysokości 100 000 zł. Wiedząc, że kwota do podziału wynosi 20% zysku, określ kwotę dywidendy należną wspólnikowi X.
A. 20 000 zł
B. 40 000 zł
C. 10 000 zł
D. 16 000 zł
W tej sytuacji trzeba najpierw ustalić, jaka część zysku w ogóle jest przeznaczona do podziału między wspólników. Zysk spółki wynosi 100 000 zł, a do podziału przeznaczono 20% zysku, czyli 20 000 zł. To nie jest jeszcze dywidenda wspólnika X, tylko łączna pula dywidendy dla wszystkich wspólników. Następnie patrzymy na strukturę udziałów: X ma udziały o wartości 40 000 zł, Y ma 10 000 zł, razem daje to 50 000 zł. Udział X w kapitale wynosi więc 40 000 / 50 000 = 80%. Skoro X ma 80% udziałów, to przysługuje mu 80% kwoty przeznaczonej do podziału: 20 000 zł × 80% = 16 000 zł. Moim zdaniem to jest klasyczny przykład, gdzie najłatwiej pomylić zysk spółki z dywidendą. W praktyce księgowej i zgodnie z zasadami wynikającymi z Kodeksu spółek handlowych dywidenda jest wypłacana dopiero po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego i podjęciu uchwały o podziale zysku. Jeżeli umowa spółki nie przewiduje innych zasad, zysk dzieli się proporcjonalnie do udziałów. Dobra praktyka jest taka, żeby zawsze oddzielać trzy pojęcia: zysk netto, kwota przeznaczona do podziału oraz udział procentowy danego wspólnika.
Najczęstszy błąd w tym zadaniu polega na tym, że miesza się trzy różne wielkości: cały zysk spółki, pulę zysku przeznaczoną do wypłaty oraz udział konkretnego wspólnika w tej puli. Kwota 20 000 zł oznacza jedynie 20% zysku rocznego, czyli całą kwotę dywidendy do podziału między obu wspólników. Nie można jej w całości przypisać wspólnikowi X, bo wspólnik Y też ma udziały w spółce i również uczestniczy w podziale zysku, o ile umowa spółki nie mówi inaczej. Kwota 10 000 zł może wynikać z myślenia, że skoro jest dwóch wspólników, to pulę dzielimy po równo. To jednak nie jest poprawne w spółce z o.o., gdy udziały są nierówne. Standardowo dywidenda zależy od proporcji udziałów, a nie od liczby osób. Z kolei 40 000 zł to wartość udziałów wspólnika X, czyli element kapitałowy, a nie kwota dywidendy. Udziały pokazują, jaką część praw w spółce ma wspólnik, ale nie są automatycznie wypłacanym zyskiem. Można też błędnie wziąć 40% ze 100 000 zł, bo w zadaniu pojawia się liczba 40 000 zł, ale X nie ma 40%, tylko 40 000 zł z łącznych 50 000 zł udziałów, czyli 80%. Poprawne rozumowanie jest takie: najpierw 100 000 zł × 20% = 20 000 zł, potem 20 000 zł × 80% = 16 000 zł. Z mojego doświadczenia warto sobie takie zadania rozpisywać etapami, bo wtedy od razu widać, czy liczymy pulę dla spółki, czy należność konkretnego wspólnika.