Na podstawie zamieszczonego fragmentu listy płac nr 12 sporządzonej dla pracownika Jana Nowaka oblicz potrąconą zaliczkę na podatek dochodowy.
Hurtownia BERTA sp. z o.o. – Lista płac nr 12 za grudzień 2025 r. (fragment), Jan Nowak
| Płaca zasadnicza | 4 800,00 zł |
| Premia | 400,00 zł |
| Dodatek za wysługę lat | 200,00 zł |
| Ogółem przychód | 5 400,00 zł |
| Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne | 5 400,00 zł |
| Składka emerytalna | 527,04 zł |
| Składka rentowa | 81,00 zł |
| Składka chorobowa | 132,30 zł |
| Razem składki na ubezpieczenia społeczne | 740,34 zł |
| Koszty uzyskania przychodu | 250,00 zł |
| Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne | 4 659,66 zł |
| Podstawa naliczenia podatku dochodowego | 4 410,00 zł |
| Kwota zmniejszająca podatek | 300,00 zł |
| Potrącona zaliczka na podatek dochodowy | ? |
A. 529,20 zł
B. 229,00 zł
C. 529,00 zł
D. 482,87 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, styczeń 2019 (arkusz A.35-X-19.01): Stawki, druki i terminy zaktualizowane do przepisów obowiązujących w 2026 r.
Kwota 229,00 zł wynika z prawidłowej kolejności obliczania zaliczki na PIT od wynagrodzenia ze stosunku pracy. Najpierw bierze się przychód brutto 5 400,00 zł i pomniejsza go o składki społeczne finansowane przez pracownika, czyli 740,34 zł, oraz o koszty uzyskania przychodu 250,00 zł. Daje to 4 409,66 zł, a podstawę opodatkowania zaokrągla się do pełnych złotych, więc w liście płac jest 4 410,00 zł. Następnie liczymy podatek według stawki 12%: 4 410,00 × 12% = 529,20 zł. Od tej kwoty odejmuje się miesięczną kwotę zmniejszającą podatek 300,00 zł, co daje 229,20 zł. Zaliczka potrącana z wynagrodzenia zaokrąglana jest do pełnych złotych, dlatego do urzędu skarbowego wychodzi 229,00 zł. Moim zdaniem to dobry przykład, że w płacach nie wystarczy znać procentów, trzeba jeszcze pamiętać o zaokrągleniach i o tym, że składka zdrowotna nie obniża już zaliczki podatkowej w taki sposób jak kiedyś. W praktyce kadrowo-płacowej zawsze warto sprawdzić: przychód, składki społeczne, KUP, podstawa PIT, stawka podatku, kwota zmniejszająca i dopiero końcowe zaokrąglenie.
W tym zadaniu najczęściej myli się etap naliczania podatku z etapem końcowego potrącenia zaliczki. Sama wartość 529,20 zł to tylko 12% od podstawy opodatkowania 4 410,00 zł. To jeszcze nie jest kwota do potrącenia, bo w danych podano kwotę zmniejszającą podatek 300,00 zł. Jeżeli jej nie odejmiesz, wynik będzie zawyżony. Podobnie 529,00 zł wygląda logicznie, bo jest zaokrągleniem podatku 529,20 zł do pełnych złotych, ale zaokrąglenie wykonano w złym momencie. Najpierw trzeba odliczyć kwotę zmniejszającą, a dopiero potem zaokrąglić zaliczkę. To drobiazg, ale w płacach takie drobiazgi decydują o poprawności listy płac. Wynik 482,87 zł sugeruje zastosowanie jakiegoś nieaktualnego albo pomieszanego mechanizmu, np. uwzględnianie składki zdrowotnej przy pomniejszaniu podatku albo operowanie na podstawie zdrowotnej zamiast na podstawie PIT. W obecnych zasadach dla typowej listy płac składka zdrowotna jest naliczana, ale nie pomniejsza zaliczki na podatek dochodowy tak jak w starszych schematach. Poprawna ścieżka jest prosta: podstawa PIT 4 410,00 zł, podatek 12% = 529,20 zł, minus 300,00 zł = 229,20 zł, po zaokrągleniu 229,00 zł. Z mojego doświadczenia najlepiej przy takich zadaniach nie liczyć wszystkiego od zera, tylko czytać listę płac po kolei i używać pozycji już wyliczonych, bo one często prowadzą dokładnie do wyniku.