Na podstawie zamieszczonego fragmentu listy płac oblicz pobraną składkę na ubezpieczenie zdrowotne.
Fragment listy płac
| Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne | 4 487,08 zł |
| Podstawa naliczenia podatku dochodowego | 4 237,00 zł |
| Należna zaliczka na podatek dochodowy | 208,00 zł |
| Składka na ubezpieczenie zdrowotne (9%) | ………… zł |
| Do wypłaty | 3 875,24 zł |
A. 381,33 zł
B. 468,00 zł
C. 347,75 zł
D. 403,84 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, czerwiec 2019 (arkusz A.35-X-19.06): Stawki, druki i terminy zaktualizowane do przepisów obowiązujących w 2026 r.
Poprawne obliczenie polega na zastosowaniu stawki 9% do podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne, czyli do kwoty 4 487,08 zł. Rachunek wygląda tak: 4 487,08 × 9% = 403,8372 zł. Ponieważ składki wykazuje się w pieniądzach z dokładnością do grosza, wynik zaokrąglamy do dwóch miejsc po przecinku, czyli do 403,84 zł. To jest właśnie pobrana składka zdrowotna. Ważne jest, żeby nie pomylić podstawy zdrowotnej z podstawą opodatkowania, bo w liście płac są to często różne kwoty. Z mojego doświadczenia to jeden z najczęstszych błędów na sprawdzianach z płac. W praktyce kadrowo-płacowej dobra zasada jest prosta: najpierw szukasz właściwej podstawy danej składki, potem stosujesz odpowiednią stawkę, a na końcu zaokrąglasz do groszy. Tak samo działa to przy sporządzaniu listy płac w programach kadrowych, tylko tam system robi rachunek automatycznie, a człowiek musi umieć go sprawdzić.
W tym zadaniu kluczowe jest odróżnienie kilku wartości z listy płac, bo one wyglądają podobnie, ale służą do innych obliczeń. Składka na ubezpieczenie zdrowotne 9% nie jest liczona od podstawy naliczenia podatku dochodowego, tylko od podstawy wymiaru składki zdrowotnej. Dlatego kwota 381,33 zł wynika z użycia niewłaściwej podstawy, bo 4 237,00 zł to podstawa podatku, a nie podstawa składki zdrowotnej. To taki klasyczny błąd: ktoś widzi kwotę niżej w tabeli i traktuje ją jako bazę do wszystkiego. Kwota 347,75 zł najpewniej wynika z zastosowania stawki 7,75%, czyli dawnej części składki zdrowotnej odliczanej od podatku w starszych zasadach rozliczeń. Jednak pytanie wyraźnie dotyczy składki zdrowotnej 9%, czyli składki pobranej, a nie historycznej części odliczanej. Moim zdaniem to trzeba sobie mocno rozdzielić w głowie: pobrana składka to co innego niż ewentualne odliczenie podatkowe. Wynik 468,00 zł także nie pasuje do podanej podstawy i stawki, prawdopodobnie pochodzi z przyjęcia błędnej kwoty bazowej albo z szacowania bez dokładnego liczenia. W płacach nie powinno się zgadywać, bo kilka złotych różnicy może oznaczać nieprawidłową listę płac, błędny raport ZUS albo złą kwotę do wypłaty. Prawidłowy mechanizm jest jeden: 4 487,08 × 9% = 403,8372 zł, po zaokrągleniu 403,84 zł.