Cena zakupu netto towaru wynosi 360,00 zł, a cena sprzedaży netto 504,00 zł. Ile wynosi marża wyrażona procentowo, jeżeli jest liczona metodą "od sta"?
A. 30%
B. 40%
C. 45%
D. 35%
W tym zadaniu kluczowe jest rozróżnienie, od jakiej podstawy liczymy procent. Metoda „od sta” oznacza, że zysk, czyli różnicę między ceną sprzedaży netto a ceną zakupu netto, odnosimy do ceny zakupu netto. Najpierw obliczamy kwotę marży: 504,00 zł - 360,00 zł = 144,00 zł. Następnie porównujemy tę kwotę z ceną zakupu: 144,00 zł / 360,00 zł × 100% = 40%. Dlatego poprawna odpowiedź to 40%. Można to zapisać wzorem: $\text{marża}=\frac{\text{cena sprzedaży netto}-\text{cena zakupu netto}}{\text{cena zakupu netto}}\cdot100\%$. W praktyce handlowej takie obliczenie przydaje się przy ustalaniu narzutu na towar, kontroli rentowności sprzedaży i porównywaniu opłacalności różnych produktów. Moim zdaniem warto zawsze na początku ustalić, czy liczymy procent od ceny zakupu, czy od ceny sprzedaży, bo tutaj najczęściej robi się pomyłki. Dobra praktyka branżowa jest taka, żeby jasno opisywać, czy chodzi o marżę/narzut „od sta”, czy o marżę liczona od ceny sprzedaży, bo oba wskaźniki dają inne wyniki.
Błędna odpowiedź najczęściej wynika z pomylenia podstawy procentowej albo z zaokrąglania „na oko”. W tym przykładzie różnica między ceną sprzedaży netto a ceną zakupu netto wynosi 144,00 zł. To jest faktyczny zysk jednostkowy na towarze, oczywiście przed uwzględnieniem innych kosztów, jeżeli takie występują. Przy metodzie „od sta” tę różnicę odnosimy do ceny zakupu netto, czyli do 360,00 zł. Otrzymujemy 144,00 zł / 360,00 zł × 100% = 40%. Wyniki 35%, 45% albo 30% nie wynikają z prawidłowego zastosowania tej metody. Mogą pojawić się wtedy, gdy ktoś pomiesza marżę z narzutem, przyjmie niewłaściwą bazę obliczeniową albo próbuje liczyć procent od ceny sprzedaży, a nie od ceny zakupu. Gdyby odnieść zysk 144,00 zł do ceny sprzedaży 504,00 zł, wyszłoby około 28,57%, czyli także nie 30% dokładnie. To pokazuje, że w rachunkach cenowych bardzo ważne jest precyzyjne określenie podstawy. W praktyce sklepowej czy magazynowo-handlowej taka pomyłka może prowadzić do złej kalkulacji ceny, zawyżenia oczekiwanego zysku albo błędnej oceny rentowności produktu. Z mojego doświadczenia najlepiej najpierw wypisać: cena zakupu, cena sprzedaży, różnica, a dopiero potem wybrać podstawę procentu. Wtedy dużo trudniej się pogubić.