Na podstawie informacji zawartych w tabeli ustal, który z agentów ubezpieczeniowych wynagradzanych w systemie czasowo-prowizyjnym otrzyma najwyższe wynagrodzenie brutto za grudzień, jeżeli prowizja dla każdego z nich wynosi 5% wartości podpisanych umów.
| Imię i nazwisko | Płaca zasadnicza | Wartość umów podpisanych w grudniu |
| Maria Głowacka | 5 300,00 zł | 4 500,00 zł |
| Adam Grzywacz | 4 800,00 zł | 5 700,00 zł |
| Dorota Zawadzka | 5 600,00 zł | 2 300,00 zł |
| Krzysztof Bieniek | 4 400,00 zł | 8 600,00 zł |
A. Dorota Zawadzka.
B. Krzysztof Bieniek.
C. Maria Głowacka.
D. Adam Grzywacz.
W tym zadaniu wynagrodzenie brutto trzeba policzyć jako sumę płacy zasadniczej oraz prowizji od wartości podpisanych umów. System czasowo-prowizyjny oznacza, że pracownik ma stałą część wynagrodzenia za czas pracy, czyli płacę zasadniczą, oraz dodatkową część zależną od efektów sprzedażowych. Prowizja wynosi 5%, więc dla Doroty Zawadzkiej liczymy: 2 300,00 zł × 5% = 115,00 zł. Następnie dodajemy to do płacy zasadniczej: 5 600,00 zł + 115,00 zł = 5 715,00 zł brutto. Dla porównania Maria Głowacka otrzyma 5 525,00 zł, Adam Grzywacz 5 085,00 zł, a Krzysztof Bieniek 4 830,00 zł. Najwyższa kwota należy więc do Doroty Zawadzkiej. Moim zdaniem to dobre ćwiczenie, bo pokazuje praktyczną zasadę z kadr i płac: nie wolno oceniać wynagrodzenia tylko po prowizji albo tylko po sprzedaży. W listach płac zawsze trzeba uwzględnić wszystkie składniki wynagrodzenia brutto, zanim przejdzie się do potrąceń ZUS, podatku i wynagrodzenia netto.
Jeżeli wskazana została inna osoba niż Dorota Zawadzka, najczęściej wynika to z pomylenia wartości podpisanych umów z ostatecznym wynagrodzeniem brutto. W systemie czasowo-prowizyjnym sama sprzedaż nie przesądza jeszcze o najwyższej pensji. Krzysztof Bieniek podpisał umowy o największej wartości, bo aż 8 600,00 zł, ale jego płaca zasadnicza wynosi tylko 4 400,00 zł. Prowizja 5% od tej kwoty to 430,00 zł, więc razem daje to 4 830,00 zł brutto. To mniej niż u Doroty, mimo że jej sprzedaż była dużo niższa. Podobnie Adam Grzywacz ma wyższą wartość umów niż Dorota, ale po doliczeniu prowizji jego wynagrodzenie wynosi 5 085,00 zł. Maria Głowacka również nie osiąga najwyższej kwoty, bo 5 300,00 zł płacy zasadniczej plus 225,00 zł prowizji daje 5 525,00 zł. Typowy błąd w takich zadaniach to patrzenie tylko na jedną kolumnę tabeli: albo na płacę zasadniczą, albo na wartość umów. W praktyce kadrowo-płacowej trzeba najpierw ustalić składniki wynagrodzenia, potem obliczyć ich wartość i dopiero na końcu porównać wynagrodzenie brutto. Dobra praktyka jest taka, żeby przy każdej osobie zapisać krótki rachunek: podstawa plus prowizja. Wtedy widać jasno, że Dorota Zawadzka ma 5 715,00 zł brutto i to jest najwyższe wynagrodzenie za grudzień.