Przedsiębiorstwo chce podjąć produkcję jednego z podanych w tabeli wyrobów. Określ, który z nich przyniesie najwyższą kwotę zysku przypadającą na jednostkę produktu.
| Wyrób | Koszty ogółem | Ilość produkcji w szt. | Jednostkowa cena sprzedaży |
|---|---|---|---|
| A. | 20 000 zł | 2 000 szt | 10,20 zł |
| B. | 10 000 zł | 2 000 szt | 5,00 zł |
| C. | 3 500 zł | 500 szt | 9,00 zł |
| D. | 12 000 zł | 4 000 szt | 3,50 zł |
B.
C.
D.
A.
W tym zadaniu trzeba było policzyć zysk jednostkowy, czyli zysk przypadający na 1 sztukę wyrobu. Nie wystarczy spojrzeć na cenę sprzedaży ani na koszty ogółem, bo wyroby mają różne wielkości produkcji. Najpierw liczymy koszt jednostkowy: koszty ogółem / liczba sztuk, a potem odejmujemy go od jednostkowej ceny sprzedaży. Dla wyrobu C koszt jednostkowy wynosi 3 500 zł / 500 szt. = 7,00 zł. Cena sprzedaży to 9,00 zł, więc zysk na jednej sztuce wynosi 9,00 zł - 7,00 zł = 2,00 zł. To najwyższy wynik w tabeli. Dla porównania: A daje tylko 0,20 zł zysku na sztuce, B daje 0,00 zł, a D daje 0,50 zł. Moim zdaniem to bardzo praktyczne zadanie, bo w firmie produkcyjnej właśnie tak często ocenia się opłacalność wyrobu. Dobra praktyka w analizie ekonomicznej polega na porównywaniu danych w tej samej jednostce, tutaj w przeliczeniu na jedną sztukę. Dzięki temu nie mylimy wysokiej sprzedaży lub dużej produkcji z realną rentownością produktu.
Jeżeli wskazano A, B albo D, to najpewniej pojawił się typowy błąd: porównano same ceny sprzedaży, koszty ogółem albo wielkość produkcji, zamiast obliczyć zysk na jednostkę produktu. W analizie opłacalności produkcji trzeba sprowadzić dane do wspólnej podstawy, czyli do jednej sztuki. Dopiero wtedy wynik jest porównywalny. Wyrób A ma najwyższą cenę sprzedaży, bo 10,20 zł, ale jego koszt jednostkowy wynosi 20 000 zł / 2 000 szt. = 10,00 zł. Zysk na sztuce to tylko 0,20 zł, więc wysoka cena sama w sobie nie oznacza wysokiego zysku. Wyrób B może wyglądać bezpiecznie, bo koszty ogółem są niższe niż przy A i D, ale koszt jednostkowy wynosi dokładnie 5,00 zł, czyli tyle samo co cena sprzedaży. Firma nie zarabia tu na jednej sztuce nic. Wyrób D ma dużą skalę produkcji, aż 4 000 sztuk, lecz zysk jednostkowy to 3,50 zł - 3,00 zł = 0,50 zł. To lepiej niż A i B, ale nadal mniej niż przy C. Najważniejsze jest więc nie to, ile sztuk się produkuje ani jaka jest cena z cennika, tylko jaka marża zostaje po pokryciu kosztu jednostkowego. Z mojego doświadczenia uczniowie często patrzą na największą liczbę w tabeli i wybierają ją trochę automatycznie, a tu trzeba spokojnie przejść przez rachunek kosztów. Poprawny wybór to C, bo daje 2,00 zł zysku na każdej sztuce, czyli najwyższą kwotę zysku jednostkowego.