Na podstawie informacji ujętych w tabeli oblicz należną zaliczkę na podatek dochodowy od wynagrodzenia pracownika za sierpień 2026 r. Pracownik złożył oświadczenie PIT-2.
| Wyszczególnienie | Kwota |
| Podstawa naliczenia zaliczki na podatek dochodowy | 4 065,00 zł |
| Podatek (12% podstawy) | 487,80 zł |
| Kwota zmniejszająca podatek | 300,00 zł |
| Składka na ubezpieczenie zdrowotne pobrana (9%) | 388,31 zł |
| Należna zaliczka na podatek dochodowy | ? |
A. 488,00 zł
B. 300,00 zł
C. 0,00 zł
D. 188,00 zł
Należna zaliczka wynosi 188,00 zł, bo w obliczeniu trzeba przejść dokładnie tak, jak na liście płac. Najpierw od podstawy naliczenia zaliczki, czyli 4 065,00 zł, obliczono podatek według stawki 12%: 487,80 zł. Ponieważ pracownik złożył PIT-2, pracodawca jako płatnik stosuje miesięczną kwotę zmniejszającą podatek, czyli 300,00 zł. Liczymy więc: 487,80 zł - 300,00 zł = 187,80 zł. Następnie zaliczkę na podatek zaokrągla się do pełnych złotych, zgodnie z zasadą podatkową: końcówki od 50 gr w górę zaokrągla się w górę. Dlatego 187,80 zł daje 188,00 zł. Ważne jest też to, że składka zdrowotna 9% w obecnych zasadach nie pomniejsza zaliczki na PIT, mimo że jest pokazana w tabeli. Moim zdaniem to jedna z częstszych pułapek na listach płac, bo dawniej część składki zdrowotnej wpływała na podatek, a teraz w takim standardowym obliczeniu już nie. W praktyce kadrowo-płacowej trzeba więc pilnować kolejności: podstawa podatku, stawka PIT, kwota zmniejszająca z PIT-2, zaokrąglenie zaliczki.
W tym zadaniu łatwo pomylić kilka pojęć z listy płac, zwłaszcza gdy w tabeli pojawia się składka zdrowotna. Kwota 0,00 zł mogłaby wyjść komuś, kto próbowałby od podatku po pomniejszeniu o 300,00 zł odjąć jeszcze składkę zdrowotną 388,31 zł. To jednak nie jest poprawne podejście przy obecnych zasadach rozliczania wynagrodzeń pracowniczych. Składka na ubezpieczenie zdrowotne jest pobierana z wynagrodzenia, ale nie obniża zaliczki na podatek dochodowy. Właśnie dlatego sama obecność tej pozycji w tabeli nie oznacza, że trzeba ją odjąć od PIT. Kwota 488,00 zł oznaczałaby w praktyce zaokrąglenie podatku 487,80 zł bez zastosowania kwoty zmniejszającej. To też jest niepoprawne, bo pracownik złożył PIT-2, więc płatnik powinien zastosować miesięczne zmniejszenie podatku w wysokości 300,00 zł. Z kolei 300,00 zł nie jest należną zaliczką, tylko kwotą zmniejszającą podatek. To taki element kalkulacji, a nie wynik końcowy. Z mojego doświadczenia najbezpieczniej jest nie patrzeć na tabelę jak na zbiór przypadkowych liczb, tylko ułożyć sobie procedurę: podatek od podstawy, potem pomniejszenie z PIT-2, a na końcu zaokrąglenie do pełnych złotych. Wtedy wychodzi 187,80 zł, czyli po zaokrągleniu 188,00 zł. To jest zgodne z dobrą praktyką sporządzania list płac i z typowym sposobem działania programów kadrowo-płacowych.