Który z organów państwa jest uprawniony do realizowania zadań wymienionych w tabeli?
|
A. Minister Rozwoju i Finansów.
B. Prezydent RP.
C. Prezes Rady Ministrów.
D. Minister Środowiska.
Wskazana odpowiedź jest właściwa, ponieważ wymienione w tabeli zadania należą do kompetencji Prezesa Rady Ministrów, czyli premiera. Wynika to przede wszystkim z Konstytucji RP, zwłaszcza z przepisów dotyczących Rady Ministrów i administracji rządowej. Prezes Rady Ministrów kieruje pracami rządu, organizuje jego posiedzenia, czuwa nad wykonywaniem polityki państwa oraz koordynuje i kontroluje pracę ministrów. To ważne w praktyce, bo ministrowie odpowiadają za swoje działy administracji, ale ktoś musi spinać działania całego rządu w jedną całość. Tym organem jest właśnie premier. Może on także wydawać rozporządzenia, oczywiście tylko na podstawie ustaw i w celu ich wykonania, co jest standardową zasadą praworządności. Do jego zadań należy również nadzór nad samorządem terytorialnym, ale w granicach określonych przez Konstytucję i ustawy. Moim zdaniem najłatwiej zapamiętać to tak: minister zarządza swoim resortem, prezydent pełni funkcje głowy państwa, a premier kieruje rządem jako całością.
W tym pytaniu łatwo pomylić stanowiska, bo kilka organów państwa może wydawać akty prawne albo wykonywać ważne funkcje publiczne. Kluczowe jest jednak to, że tabela pokazuje zestaw kompetencji dotyczących kierowania całym rządem, a nie tylko jednym działem administracji. Minister Rozwoju i Finansów oraz Minister Środowiska mogą kierować swoim resortem, przygotowywać projekty aktów prawnych i wydawać rozporządzenia w zakresie upoważnienia ustawowego, ale nie mają kompetencji do koordynowania pracy wszystkich ministrów ani do kierowania posiedzeniami Rady Ministrów. To jest typowy błąd myślowy: skoro minister jest członkiem rządu, to wydaje się, że ma wpływ na cały rząd. W rzeczywistości jego odpowiedzialność jest sektorowa, czyli ograniczona do określonego działu administracji rządowej. Prezydent RP także jest bardzo ważnym organem państwa i w polskim systemie ustrojowym należy do władzy wykonawczej, ale nie jest szefem rządu. Prezydent reprezentuje państwo, czuwa nad przestrzeganiem Konstytucji, ratyfikuje umowy międzynarodowe, powołuje premiera i ministrów w określonej procedurze, ale nie koordynuje codziennej pracy ministrów. W praktyce administracyjnej właśnie Prezes Rady Ministrów odpowiada za organizację pracy rządu, uzgadnianie działań między resortami i nadzór nad administracją rządową. Dlatego przy takich pytaniach warto patrzeć nie na rangę urzędu, tylko na konkretny zakres kompetencji zapisany w przepisach.