Obowiązkiem osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą opodatkowaną w formie karty podatkowej jest złożenie w urzędzie skarbowym deklaracji o wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne, zapłaconej i odliczonej od karty podatkowej w poszczególnych miesiącach roku podatkowego, na formularzu
Formularz PIT-16A jest tutaj właściwy, bo dotyczy właśnie podatnika rozliczającego działalność gospodarczą w formie karty podatkowej. Karta podatkowa to uproszczona forma opodatkowania, w której podatek nie wynika bezpośrednio z faktycznego dochodu, tylko z decyzji naczelnika urzędu skarbowego, zależnie m.in. od rodzaju działalności, liczby mieszkańców miejscowości czy liczby zatrudnionych osób. Podatnik nie składa wtedy typowego zeznania rocznego jak przy skali podatkowej czy ryczałcie, ale ma obowiązek wykazać składki na ubezpieczenie zdrowotne zapłacone i odliczone od karty podatkowej. Do tego służy PIT-16A. W praktyce księgowej trzeba pilnować, aby dane miesięczne były zgodne z faktycznymi wpłatami składki zdrowotnej oraz z kwotami odliczonymi od podatku. Moim zdaniem to jeden z tych formularzy, które łatwo zapamiętać, jeśli skojarzy się numer 16 z kartą podatkową, bo PIT-16 jest związany z wnioskiem o kartę, a PIT-16A z rozliczeniem składki zdrowotnej przy tej formie opodatkowania. Dobra praktyka to przechowywanie potwierdzeń zapłaty składek i decyzji podatkowej razem z dokumentacją podatkową, żeby przy ewentualnej kontroli wszystko było pod ręką.
W tym pytaniu najważniejsze jest rozpoznanie formy opodatkowania, a nie samo hasło składka zdrowotna. Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą na karcie podatkowej nie rozlicza rocznego podatku tak samo jak przedsiębiorca na zasadach ogólnych albo na ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych. Dlatego wybór formularza PIT-36 lub PIT-36S wynika zwykle z myślenia, że każda działalność gospodarcza trafia do klasycznego zeznania rocznego. Tak nie jest. PIT-36 dotyczy przede wszystkim opodatkowania według skali podatkowej, gdzie wykazuje się dochody, koszty, zaliczki i inne elementy rozliczenia. Przy karcie podatkowej konstrukcja jest inna, bo wysokość podatku ustala urząd skarbowy w decyzji, a podatnik nie liczy dochodu w standardowy sposób. PIT-28 lub PIT-28S też nie pasuje, bo jest związany z ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, czyli z inną uproszczoną formą opodatkowania. Ryczałt i karta podatkowa bywają wrzucane do jednego worka, bo oba rozwiązania są uproszczone, ale formularze i zasady rozliczenia są inne. PIT-19A również może mylić, bo także odnosi się do szczególnego rozliczenia i składki zdrowotnej, jednak nie jest formularzem dla przedsiębiorcy opodatkowanego kartą podatkową. Z mojego doświadczenia najczęstszy błąd polega na tym, że uczeń zapamiętuje nazwy PIT-ów bez powiązania ich z konkretnym źródłem przychodu i formą opodatkowania. W księgowości warto zawsze zadać sobie krótkie pytanie: jaka forma podatku została wybrana i jaki formularz ustawa przypisuje dokładnie do tej formy. Tutaj odpowiedzią jest PIT-16A, bo chodzi o wykazanie składki zdrowotnej zapłaconej i odliczonej od karty podatkowej w poszczególnych miesiącach roku podatkowego.