Trzech wspólników prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Wkłady wspólników wynoszą: - Jan Bąk 50 000 zł - Marek Żak 20 000 zł - Lech Kos 30 000 zł Zysk netto przeznaczony do podziału pomiędzy wspólników w 2010 roku wyniósł 50 000 zł. Wskaż, jaką kwotę z podziału zysku otrzyma Marek Żak.
A. 20 000 zł
B. 10 000 zł
C. 15 000 zł
D. 5 000 zł
Kwota 10 000 zł wynika z proporcjonalnego podziału zysku według udziału Marka Żaka w kapitale spółki. Łączne wkłady wspólników wynoszą 50 000 zł + 20 000 zł + 30 000 zł = 100 000 zł. Marek wniósł 20 000 zł, czyli ma 20% udziału w całości wkładów. Skoro zysk netto przeznaczony do podziału wynosi 50 000 zł, to jego część wynosi 20% z 50 000 zł, czyli 10 000 zł. W spółce z ograniczoną odpowiedzialnością zysk dzieli się zasadniczo proporcjonalnie do udziałów, chyba że umowa spółki przewiduje inne zasady, na przykład uprzywilejowanie udziałów co do dywidendy. W praktyce księgowej i prawnej ważna jest też uchwała zgromadzenia wspólników o podziale zysku, bo sam fakt osiągnięcia zysku netto nie oznacza jeszcze automatycznej wypłaty pieniędzy. Moim zdaniem to jest dobry przykład, bo pokazuje prostą, ale bardzo częstą zasadę: najpierw ustalamy procent udziału wspólnika, a dopiero potem liczymy jego część zysku. Takie obliczenia przydają się przy analizie dywidend, planowaniu wypłat dla wspólników oraz kontroli, czy podział zysku jest zgodny z umową spółki i zasadami rachunkowości.
W tym zadaniu najważniejsze jest zrozumienie, że zysk netto przeznaczony do podziału nie jest dzielony po równo między wspólników, jeżeli ich udziały są różne. Typowy błąd polega na tym, że ktoś patrzy tylko na kwotę zysku 50 000 zł i próbuje ją rozdzielić intuicyjnie, bez policzenia udziału procentowego każdego wspólnika. W spółce z ograniczoną odpowiedzialnością standardowo patrzymy na udziały w kapitale zakładowym, a w takim szkolnym przykładzie wkłady traktujemy jako podstawę do ustalenia proporcji. Łączna wartość wkładów wynosi 100 000 zł, więc wkład Marka Żaka 20 000 zł oznacza 20% całości. Z tego powodu z zysku 50 000 zł należy mu się 10 000 zł. Kwota 20 000 zł mogłaby się pomylić z samym wkładem Marka, ale wkład to nie to samo co dywidenda z zysku. To kapitał wniesiony do spółki, a nie kwota wypłacana z wyniku finansowego. Kwota 15 000 zł odpowiadałaby udziałowi 30%, czyli bardziej pasowałaby do Lecha Kosa, który wniósł 30 000 zł. Kwota 5 000 zł oznaczałaby tylko 10% zysku, a Marek ma dwa razy większy udział w kapitale. Z mojego doświadczenia najbezpieczniej robić to zawsze w dwóch krokach: najpierw obliczyć udział wspólnika w kapitale, potem zastosować ten procent do zysku przeznaczonego do podziału. W realnej firmie trzeba by jeszcze sprawdzić umowę spółki i uchwałę wspólników, bo prawo gospodarcze dopuszcza szczególne rozwiązania, ale gdy nie ma dodatkowych informacji, stosuje się zasadę proporcjonalności.