Udzielone przez przedsiębiorstwo pożyczki długoterminowe należy wykazać w bilansie, w grupie
Udzielone przez przedsiębiorstwo pożyczki długoterminowe wykazuje się w aktywach trwałych, dokładniej w inwestycjach długoterminowych, jako długoterminowe aktywa finansowe. Chodzi o sytuację, gdy firma nie zaciąga pożyczki, tylko sama komuś pożycza środki i spodziewa się ich zwrotu w okresie dłuższym niż 12 miesięcy od dnia bilansowego. W bilansie jest to składnik majątku, bo przedsiębiorstwo ma prawo do otrzymania pieniędzy w przyszłości, często także odsetek. Zgodnie z praktyką rachunkowości i układem bilansu z ustawy o rachunkowości, takie pożyczki nie są bieżącymi środkami obrotowymi, tylko lokatą kapitału na dłuższy czas. Przykład: spółka udziela jednostce powiązanej pożyczki na 3 lata. W księgach będzie to należność finansowa, ale w bilansie trafi do aktywów trwałych, ponieważ termin spłaty jest długi. Moim zdaniem to jedno z tych pytań, gdzie kluczowe jest rozróżnienie: kto komu pożycza i na jak długo. Jeśli przedsiębiorstwo pożyczyło pieniądze, ma aktywo. Jeśli samo pożyczyło od kogoś, ma zobowiązanie. Dobra praktyka to zawsze sprawdzić termin wymagalności oraz charakter operacji, bo część krótkoterminowa może być już pokazana w aktywach obrotowych.
W tym pytaniu łatwo pomylić strony bilansu, bo słowo pożyczka kojarzy się wielu osobom automatycznie z długiem. Trzeba jednak uważnie przeczytać, że chodzi o pożyczki udzielone przez przedsiębiorstwo, a nie otrzymane. Jeżeli firma komuś pożyczyła pieniądze, to posiada prawo do ich odzyskania, a więc ma składnik aktywów. Nie jest to zobowiązanie, bo zobowiązanie powstałoby wtedy, gdyby to przedsiębiorstwo musiało oddać pieniądze bankowi, kontrahentowi albo wspólnikowi. Kapitały własne też nie pasują, ponieważ pokazują źródła finansowania majątku właścicielskiego, takie jak kapitał podstawowy, zapasowy, rezerwowy czy wynik finansowy, a nie konkretne należne firmie kwoty z tytułu pożyczek. Aktywa obrotowe mogłyby być właściwe tylko wtedy, gdy pożyczka ma charakter krótkoterminowy, czyli zasadniczo jest wymagalna w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego. Tutaj jednak mowa o pożyczkach długoterminowych, więc zgodnie z zasadami prezentacji bilansowej zalicza się je do aktywów trwałych, w części dotyczącej inwestycji długoterminowych lub długoterminowych aktywów finansowych. Typowy błąd myślowy polega na tym, że uczeń patrzy na nazwę instrumentu finansowego, a nie na ekonomiczną treść operacji. Z mojego doświadczenia najlepiej zadać sobie dwa proste pytania: czy firma ma otrzymać pieniądze, czy je oddać, oraz czy termin jest krótszy czy dłuższy niż rok. Wtedy klasyfikacja w bilansie robi się dużo bardziej logiczna, choć na początku może się to trochę mieszać.