W zamieszczonej tabeli przedstawiono operacje finansowe przeprowadzone w EURO. W wyniku przeliczeń walutowych przedsiębiorca zaksięguje różnicę kursową
| LP. | Data | Treść operacji | Kurs banku (w zł) | Kurs średni NBP (w zł) | Wartość operacji (w zł) | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| kupna | sprzedaży | |||||
| 1 | 12.05.2007 | Otrzymano fakturę za wykonanie usługi 200 EURO | 4,03 | 4,25 | 4,17 | 200 × 4,17 = 834,00 |
| 2 | 15.05.2007 | Zapłacono za fakturę 200 EURO | 3,90 | 4,13 | 4,04 | 200 × 4,13 = 826,00 |
A. ujemną w wysokości 8 zł na koncie "Przychody finansowe".
B. dodatnią w wysokości 8 zł na koncie "Przychody finansowe".
C. dodatnią w wysokości 8 zł na koncie "Koszty finansowe".
D. ujemną w wysokości 8 zł na koncie "Koszty finansowe".
W tej sytuacji przedsiębiorca zaksięguje dodatnią różnicę kursową 8 zł na koncie „Przychody finansowe”. Kluczowe jest to, że mamy zobowiązanie wobec kontrahenta w euro. W dniu otrzymania faktury wartość zobowiązania przeliczono według kursu średniego NBP: 200 euro × 4,17 zł = 834 zł. To jest wartość początkowa faktury w księgach. W dniu zapłaty przedsiębiorca musi faktycznie nabyć lub rozliczyć euro, więc zastosowano kurs sprzedaży banku: 200 euro × 4,13 zł = 826 zł. Skoro zobowiązanie było ujęte na 834 zł, a spłacono je za 826 zł, firma zapłaciła mniej niż wynikało z pierwotnej wyceny. Różnica wynosi 834 zł - 826 zł = 8 zł. Dla firmy to korzyść finansowa, więc jest to dodatnia różnica kursowa i ujmuje się ją jako przychód finansowy. Moim zdaniem najłatwiej zapamiętać zasadę praktycznie: jeśli spłata zobowiązania kosztuje mniej niż jego wcześniejsza wycena, powstaje przychód; jeśli kosztuje więcej, powstaje koszt finansowy. Takie podejście jest zgodne z zasadą memoriału i ostrożnej, rzetelnej wyceny operacji walutowych w rachunkowości.
W tym zadaniu najczęstszy błąd polega na pomieszaniu dwóch rzeczy: kierunku różnicy kursowej oraz konta, na którym trzeba ją zaksięgować. Sama kwota 8 zł jest łatwa do ustalenia, bo porównujemy wartość faktury z dnia jej ujęcia w księgach, czyli 834 zł, z wartością zapłaty, czyli 826 zł. Problem zaczyna się wtedy, gdy ktoś uznaje, że skoro kurs spadł, to automatycznie musi być strata albo koszt finansowy. Przy zobowiązaniach działa to trochę inaczej niż przy należnościach. Jeżeli firma ma dług w walucie obcej i ostatecznie spłaca go taniej, to jest to dla niej korzystne ekonomicznie. Nie poniosła dodatkowego ciężaru, tylko zaoszczędziła 8 zł w stosunku do pierwotnej wyceny. Dlatego nie może to trafić na „Koszty finansowe”. Koszty finansowe pojawiłyby się wtedy, gdyby zapłata była wyższa od wartości początkowej zobowiązania, na przykład gdyby kurs sprzedaży banku wzrósł i trzeba by zapłacić więcej złotówek. Błędne jest też przypisywanie ujemnej różnicy kursowej do przychodów finansowych, bo ujemna różnica oznacza pogorszenie wyniku finansowego, a nie jego poprawę. Warto też uważać na kursy: przy otrzymaniu faktury stosuje się kurs średni NBP, natomiast przy faktycznej zapłacie użyto kursu sprzedaży banku, bo przedsiębiorca płaci euro. Z mojego doświadczenia to właśnie wybór kursu banku kupna zamiast sprzedaży robi sporo zamieszania, a potem wychodzi całkiem inny wniosek księgowy.