Przedsiębiorca rozlicza się z podatku dochodowego w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych według stawki 3%. Na podstawie danych zawartych w tabeli ustal kwotę ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego za grudzień 2025 r.
| Wyszczególnienie | Kwota |
| Przychody ze sprzedaży osiągnięte w grudniu 2025 r. | 18 000,00 zł |
| Zapłacone w grudniu 2025 r. składki na ubezpieczenia społeczne przedsiębiorcy | 1 500,00 zł |
| Zapłacona w grudniu 2025 r. składka na ubezpieczenie zdrowotne | 800,00 zł |
A. 483,00 zł
B. 471,00 zł
C. 495,00 zł
D. 540,00 zł
Kwota 483,00 zł wynika z prawidłowego zastosowania zasad opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Przy ryczałcie nie rozlicza się kosztów uzyskania przychodów tak jak przy skali podatkowej albo podatku liniowym, ale można pomniejszyć przychód m.in. o zapłacone składki na ubezpieczenia społeczne przedsiębiorcy oraz o 50% zapłaconej składki zdrowotnej. Ważne jest słowo zapłaconej, bo do rozliczenia bierze się składki faktycznie opłacone w danym okresie, a nie tylko naliczone. Obliczenie wygląda tak: przychód 18 000,00 zł - składki społeczne 1 500,00 zł - 50% składki zdrowotnej, czyli 400,00 zł = 16 100,00 zł. Następnie stosujemy stawkę ryczałtu 3%: 16 100,00 zł × 3% = 483,00 zł. Moim zdaniem to jest klasyczny przykład, gdzie łatwo pomylić kolejność działań. Składki zdrowotnej nie odejmuje się bezpośrednio od podatku, tylko w tej formie rozliczenia pomniejsza ona przychód w wysokości 50%. W praktyce księgowej dobrze jest zawsze sprawdzić dowody zapłaty ZUS, bo bez tego odliczenie może być zakwestionowane przy kontroli.
W tym zadaniu najczęstszy błąd polega na tym, że ktoś liczy 3% bezpośrednio od całego przychodu 18 000,00 zł. Wtedy wychodzi 540,00 zł, ale takie podejście pomija możliwe odliczenia od przychodu. Przy ryczałcie rzeczywiście nie rozlicza się typowych kosztów działalności, jednak składki społeczne przedsiębiorcy mogą zmniejszyć podstawę opodatkowania, jeśli zostały zapłacone i nie zostały odliczone gdzie indziej. Dlatego przychodu nie zostawia się w kwocie brutto z tabeli. Inny typowy błąd to uwzględnienie tylko składek społecznych: 18 000,00 zł - 1 500,00 zł = 16 500,00 zł, a potem 3%, czyli 495,00 zł. Ten wynik jest blisko, ale nadal niepełny, bo od przychodu można odjąć także 50% zapłaconej składki zdrowotnej. Nie całą składkę 800,00 zł, tylko połowę, czyli 400,00 zł. Z kolei wynik 471,00 zł zwykle pojawia się wtedy, gdy ktoś odliczy całą składkę zdrowotną od przychodu albo miesza zasady z inną formą opodatkowania. To jest właśnie pułapka: zasady dla skali, podatku liniowego i ryczałtu różnią się między sobą. W dobrej praktyce rachunkowej najpierw ustala się przychód, potem sprawdza, które odliczenia są dopuszczalne dla danej formy opodatkowania, a dopiero na końcu stosuje właściwą stawkę podatku. Tutaj poprawna podstawa to 16 100,00 zł, więc ryczałt wynosi 483,00 zł.