Prawo do korzystania przez pracownika z bezpłatnej opieki lekarskiej wynika z opłacania przez niego składki na ubezpieczenie
Prawo pracownika do korzystania z publicznej opieki lekarskiej wynika z opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne. W praktyce oznacza to, że pracownik objęty tym ubezpieczeniem może korzystać ze świadczeń finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia, czyli np. wizyt u lekarza rodzinnego, specjalistów, leczenia szpitalnego czy badań diagnostycznych, o ile są realizowane w ramach systemu publicznego. Składka zdrowotna jest wykazywana przy rozliczaniu wynagrodzenia, a pracodawca jako płatnik pobiera ją z pensji pracownika i przekazuje do ZUS, skąd trafia do systemu ochrony zdrowia. Moim zdaniem to jedno z tych pojęć, które warto kojarzyć bardzo praktycznie: zdrowotne = lekarz i NFZ. W kadrach i płacach trzeba to dobrze rozróżniać, bo na liście płac występują różne składki, ale każda ma inne przeznaczenie. Dobrą praktyką jest sprawdzanie zgłoszenia pracownika do ubezpieczeń, dokumentów ZUS oraz informacji miesięcznej dla ubezpieczonego, żeby pracownik miał potwierdzenie, że składki są prawidłowo odprowadzane.
W tym pytaniu łatwo pomylić różne składki ZUS, bo wszystkie są potrącane albo rozliczane przy wynagrodzeniu i często widzimy je razem na liście płac. Trzeba jednak patrzeć na cel danego ubezpieczenia. Ubezpieczenie chorobowe nie daje prawa do leczenia u lekarza w ramach NFZ. Ono jest związane głównie ze świadczeniami pieniężnymi w razie niezdolności do pracy, na przykład zasiłkiem chorobowym, zasiłkiem macierzyńskim czy opiekuńczym. Czyli dotyczy sytuacji, gdy pracownik nie może pracować i ma otrzymać określoną wypłatę zastępującą wynagrodzenie, a nie samego dostępu do lekarza. Ubezpieczenie rentowe również ma inne zadanie. Służy zabezpieczeniu na wypadek długotrwałej niezdolności do pracy, renty z tytułu niezdolności do pracy albo świadczeń dla rodziny po śmierci ubezpieczonego. Ubezpieczenie emerytalne natomiast buduje uprawnienia emerytalne, czyli jest nastawione na przyszłe świadczenie po osiągnięciu wieku emerytalnego. Typowy błąd myślowy polega na tym, że skoro pracownik płaci różne składki, to każda z nich kojarzy się ogólnie z bezpieczeństwem socjalnym. A w kadrach trzeba być precyzyjnym: leczenie i publiczna opieka medyczna wiążą się ze składką zdrowotną. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać prostą zasadę: chorobowe to pieniądze za czas choroby, rentowe to zabezpieczenie przy niezdolności do pracy, emerytalne to przyszła emerytura, a zdrowotne to dostęp do świadczeń medycznych.