Spółkami osobowymi prawa handlowego są spółki
Spółka jawna i spółka komandytowa to klasyczne przykłady spółek osobowych prawa handlowego, dlatego wskazana odpowiedź jest właściwa. Wynika to z Kodeksu spółek handlowych, który do spółek osobowych zalicza: spółkę jawną, partnerską, komandytową oraz komandytowo-akcyjną. Ich ważną cechą jest to, że opierają się głównie na osobach wspólników, ich zaufaniu, wkładach, pracy i odpowiedzialności, a nie tylko na kapitale. W praktyce spółka jawna bywa wybierana przez małe i średnie firmy rodzinne albo kilku wspólników prowadzących handel lub usługi. Spółka komandytowa jest przydatna wtedy, gdy jedna osoba chce prowadzić sprawy spółki i ponosić większą odpowiedzialność, a inna chce głównie wnieść kapitał i ograniczyć ryzyko jako komandytariusz. Moim zdaniem to bardzo praktyczne rozróżnienie, bo przy wyborze formy działalności trzeba patrzeć nie tylko na podatki, ale też na odpowiedzialność za zobowiązania, sposób reprezentacji i obowiązki rejestrowe w KRS. Dobra praktyka w biznesie jest taka, żeby przed założeniem spółki sprawdzić, czy dana forma jest spółką osobową czy kapitałową, bo potem wpływa to na księgowość, umowę spółki, odpowiedzialność wspólników i codzienne zarządzanie firmą.
W tym pytaniu łatwo pomylić różne formy prowadzenia działalności, bo nazwy spółek brzmią podobnie, ale w prawie mają zupełnie inne znaczenie. Spółka cywilna nie jest spółką prawa handlowego. Jest regulowana przez Kodeks cywilny, a nie przez Kodeks spółek handlowych. W praktyce oznacza to, że spółka cywilna jest raczej umową między wspólnikami, a nie samodzielną spółką handlową wpisywaną do KRS. To częsty błąd: ktoś widzi słowo spółka i od razu wrzuca ją do spółek handlowych, a tak nie wolno robić. Trzeba patrzeć na podstawę prawną i konstrukcję odpowiedzialności. Spółka partnerska rzeczywiście jest spółką osobową prawa handlowego, ale zestawienie jej ze spółką akcyjną powoduje, że cała odpowiedź jest niepoprawna. Spółka akcyjna należy do spółek kapitałowych, podobnie jak spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. W tych spółkach większe znaczenie ma kapitał zakładowy, akcje albo udziały, organy spółki i odrębna osobowość prawna. Z kolei spółka z ograniczoną odpowiedzialnością też nie jest spółką osobową, tylko kapitałową, a połączenie jej ze spółką cywilną miesza dwie różne grupy przepisów. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać prostą zasadę: spółki osobowe w Kodeksie spółek handlowych to jawna, partnerska, komandytowa i komandytowo-akcyjna, natomiast kapitałowe to z o.o., akcyjna i prosta spółka akcyjna. Takie rozróżnienie przydaje się później przy analizie odpowiedzialności wspólników, rejestracji firmy, prowadzeniu księgowości i ocenie ryzyka gospodarczego.