Hurtownia zakupiła w październiku 2022 r. i przyjęła do magazynu paprykę na podstawie dowodów Pz – przyjęcie zewnętrzne zgodnie z zamieszczonym fragmentem kartoteki magazynowej. Ile wynosi średnia cena jednego kilograma papryki przyjętej do magazynu w październiku 2022 r. obliczona metodą średniej ważonej?
| Fragment kartoteki magazynowej | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Lp. | Data | Dowód | Ilość | Cena | Wartość |
| 1 | 03.10.2022 r. | Pz 1/10/2022 | 250 kg | 14,20 zł/kg | 3 550,00 zł |
| 2 | 17.10.2022 r. | Pz 2/10/2022 | 200 kg | 14,00 zł/kg | 2 800,00 zł |
| 3 | 27.10.2022 r. | Pz 3/10/2022 | 350 kg | 15,00 zł/kg | 5 250,00 zł |
Średnia cena jednego kilograma papryki wynosi 14,50 zł/kg, bo w tym zadaniu trzeba zastosować metodę średniej ważonej. W gospodarce magazynowej nie wystarczy zwykłe uśrednienie cen, ponieważ każda dostawa miała inną ilość. Najpierw sumujemy ilości przyjęte do magazynu: 250 kg + 200 kg + 350 kg = 800 kg. Potem sumujemy wartości przyjęć z dokumentów Pz: 3 550,00 zł + 2 800,00 zł + 5 250,00 zł = 11 600,00 zł. Średnia ważona to łączna wartość zapasu podzielona przez łączną ilość, czyli 11 600,00 zł / 800 kg = 14,50 zł/kg. Moim zdaniem to bardzo praktyczny sposób liczenia, bo dobrze pokazuje realny koszt zapasu w magazynie. W firmach handlowych i produkcyjnych taka metoda pomaga poprawnie wyceniać rozchody materiałów, ustalać koszt własny sprzedaży i kontrolować marżę. Dobra praktyka jest taka, żeby zawsze brać dane z dokumentów źródłowych, tutaj Pz, i sprawdzać zgodność: ilość × cena = wartość.
Przy tym obliczeniu łatwo wpaść w pułapkę, bo ceny z tabeli wyglądają tak, jakby można je było po prostu uśrednić. Gdy ktoś liczy 14,20 zł + 14,00 zł + 15,00 zł i dzieli przez 3, otrzymuje 14,40 zł, ale to jest średnia arytmetyczna cen, a nie średnia ważona. W magazynie taka metoda byłaby niepoprawna, ponieważ nie uwzględnia, że dostawy miały różną masę. Dostawa po 15,00 zł obejmowała aż 350 kg, więc ma większy wpływ na cenę przeciętną niż dostawa 200 kg po 14,00 zł. Właśnie o to chodzi w wadze, czyli w ilości towaru przypisanej do danej ceny. Wynik 14,20 zł sugeruje skupienie się tylko na jednej cenie, prawdopodobnie z pierwszego dokumentu Pz, a przecież pytanie dotyczy całego października, nie jednej dostawy. Z kolei 14,80 zł może wynikać z błędnego dodania wartości, pomylenia ilości albo zaokrągleń robionych za wcześnie. Z mojego doświadczenia najbezpieczniej jest zawsze rozpisać dwa bloki: razem ilość i razem wartość. Dopiero potem dzielić. W rachunkowości magazynowej dokument Pz potwierdza przyjęcie zewnętrzne, a jego dane są podstawą ewidencji ilościowo-wartościowej. Dlatego poprawny tok myślenia to: cała wartość przyjęć 11 600,00 zł oraz cała ilość 800 kg, a więc średnia cena 14,50 zł/kg.