Na rysunku przedstawiono schemat struktury organizacyjnej stosowanej najczęściej w niewielkich przedsiębiorstwach. Jest to struktura
A. kolegialna.
B. funkcjonalna.
C. dywizjonalna.
D. liniowa.
To jest struktura liniowa, bo na schemacie widać prostą hierarchię podporządkowania: dyrektor stoi na górze, pod nim są kierownicy działów, a pod każdym kierownikiem konkretny pracownik. Najważniejsza cecha to zasada jednoosobowego kierownictwa, czyli pracownik ma jednego bezpośredniego przełożonego i od niego dostaje polecenia. W praktyce bardzo ułatwia to organizację pracy w małej firmie, bo wiadomo, kto za co odpowiada, do kogo zgłaszać problem i kto podejmuje decyzję. To jest zgodne z dobrą praktyką zarządzania w niewielkich przedsiębiorstwach: krótka droga służbowa, jasna odpowiedzialność i prosta kontrola wykonania zadań. Moim zdaniem to jedna z najłatwiejszych struktur do zrozumienia, ale nie zawsze najelastyczniejsza. Gdy firma rośnie, taki układ może zacząć spowalniać decyzje, bo wiele spraw przechodzi przez kierowników i dyrektora. Na rysunku nazwy działów, np. zaopatrzenie, produkcja i zbyt, pokazują obszary pracy, ale sam sposób podporządkowania jest typowo liniowy.
W tym pytaniu łatwo pomylić nazwy działów z typem całej struktury organizacyjnej. To, że na schemacie pojawiają się zaopatrzenie, produkcja i zbyt, nie oznacza automatycznie struktury funkcjonalnej. W strukturze funkcjonalnej nacisk kładzie się na specjalizację według funkcji przedsiębiorstwa, a w bardziej klasycznym ujęciu pracownicy mogą korzystać z wiedzy różnych specjalistów lub podlegać silnemu podziałowi kompetencji eksperckich. Tutaj kluczowe jest coś innego: pionowa, prosta linia zależności służbowej. Pracownik działu produkcji nie dostaje poleceń od kilku szefów, tylko od swojego kierownika, a ten podlega dyrektorowi. To typowa logika struktury liniowej. Struktura dywizjonalna pasowałaby raczej do dużych przedsiębiorstw, które dzielą się na samodzielne jednostki, np. według produktów, regionów albo grup klientów. Każda dywizja ma wtedy często własną sprzedaż, produkcję czy finanse. Na rysunku tego nie ma, bo widzimy małą, zwartą organizację, bez oddzielnych centrów biznesowych. Struktura kolegialna też nie pasuje, ponieważ opiera się na podejmowaniu decyzji przez zespół, radę, komisję albo zarząd działający wspólnie. Schemat z dyrektorem na szczycie nie pokazuje zarządzania grupowego, tylko wyraźną hierarchię. Typowy błąd myślowy polega więc na patrzeniu wyłącznie na podpisy komórek organizacyjnych, a nie na przebieg podporządkowania i odpowiedzialności. W zarządzaniu zawsze warto najpierw sprawdzić, kto komu podlega i jak biegnie droga służbowa, bo to najczęściej rozstrzyga typ struktury.