Na podstawie wybranych danych z listy płac oblicz kwotę należnej zaliczki na podatek dochodowy.
Wybrane dane z listy płac
| Podstawa naliczenia podatku dochodowego | 4 065,00 zł |
| Podatek dochodowy (12%) | 487,80 zł |
| Kwota zmniejszająca podatek | 300,00 zł |
| Składka na ubezpieczenie zdrowotne (9%) | 388,31 zł |
| Należna zaliczka na podatek dochodowy | ……………… |
A. 0,00 zł
B. 188,00 zł
C. 488,00 zł
D. 187,80 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, czerwiec 2020 (arkusz A.35-SG-20.06): Stawki, druki i terminy zaktualizowane do przepisów obowiązujących w 2026 r.
Kwota 188,00 zł jest prawidłowa, bo w zadaniu trzeba policzyć zaliczkę na podatek dochodowy według typowego schematu z listy płac. Najpierw mamy już wyliczony podatek od podstawy opodatkowania: 4 065,00 zł × 12% = 487,80 zł. Następnie odejmuje się kwotę zmniejszającą podatek, czyli 300,00 zł, jeżeli pracownik ma do niej prawo, np. złożył odpowiednie oświadczenie PIT-2. Otrzymujemy 487,80 zł - 300,00 zł = 187,80 zł. Zaliczka przekazywana do urzędu skarbowego jest zaokrąglana do pełnych złotych, zgodnie z praktyką podatkową: końcówki poniżej 50 gr pomija się, a 50 gr i więcej podwyższa do pełnego złotego. Dlatego 187,80 zł daje 188,00 zł. Ważna rzecz: składka zdrowotna 9% w tym układzie nie pomniejsza zaliczki na PIT, co często miesza się ze starszymi zasadami. W praktyce kadrowo-płacowej taki tok obliczeń trzeba dobrze kontrolować, bo drobne zaokrąglenie wpływa potem na deklaracje i przelewy podatkowe.
W tym zadaniu łatwo pomylić kilka etapów naliczania wynagrodzenia, bo na liście płac obok siebie występują podatek, kwota zmniejszająca i składka zdrowotna. Sama różnica 487,80 zł - 300,00 zł daje 187,80 zł, ale to jeszcze nie jest ostateczna należna zaliczka do urzędu skarbowego. W rozliczeniach podatkowych zaliczkę zaokrągla się do pełnych złotych, więc pozostawienie kwoty 187,80 zł oznacza zatrzymanie się o krok za wcześnie. Moim zdaniem to jeden z najczęstszych błędów na listach płac w ćwiczeniach szkolnych: rachunek jest dobry, ale brakuje zastosowania zasady zaokrąglania. Wynik 0,00 zł zwykle wynika z błędnego założenia, że składka zdrowotna może obniżyć podatek aż do zera. Przy obecnych zasadach w typowym wynagrodzeniu pracownika składka zdrowotna 9% nie jest odejmowana od zaliczki na PIT w taki sposób, jak kiedyś część składki 7,75%. Nie wolno więc od 187,80 zł odejmować 388,31 zł i zerować podatku. Z kolei kwota około 488,00 zł pojawia się wtedy, gdy ktoś bierze podatek 12% i od razu go zaokrągla, pomijając kwotę zmniejszającą podatek. To też jest niepoprawne, bo dane w tabeli wyraźnie wskazują miesięczną kwotę zmniejszającą 300,00 zł. Poprawna procedura jest taka: obliczony podatek pomniejszyć o kwotę zmniejszającą, sprawdzić czy wynik nie jest ujemny, a następnie zaokrąglić do pełnych złotych. Dopiero taki wynik trafia jako należna zaliczka na podatek dochodowy.