Na podstawie fragmentu podatkowej księgi przychodów i rozchodów oblicz kwotę należnej zaliczki na podatek dochodowy za listopad, jeśli przedsiębiorca płaci podatek według stawki liniowej 19%, a zapłacona składka na ubezpieczenie zdrowotne, którą odlicza od dochodu, wynosi 250,00 zł.
Podatkowa księga przychodów i rozchodów – wzór obowiązujący od 2026 r. (fragment, zapisy z listopada)
| Wartość sprzedanych towarów i usług | Pozostałe przychody | Razem przychód (9+10) | Zakup towarów handlowych i materiałów wg cen zakupu | Koszty uboczne zakupu | Wynagrodzenia w gotówce i w naturze | Pozostałe wydatki | Razem wydatki (14+15) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
| 7 000,00 | 7 000,00 | ||||||
| 5 000,00 |
A. 130,00 zł
B. 380,00 zł
C. 333,00 zł
D. 1 330,00 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, styczeń 2017 (arkusz A.35-X-17.01): Przy podatku liniowym składkę zdrowotną odlicza się od dochodu, a nie od podatku (od 2022 r.), KPiR według wzoru z 2026 r.
Kwota 333,00 zł wynika z prawidłowego ustalenia dochodu podatkowego z danych z KPiR oraz zastosowania stawki liniowej 19%. Najpierw trzeba odczytać przychód: wartość sprzedanych towarów i usług wynosi 7 000,00 zł, więc razem przychód też wynosi 7 000,00 zł. Następnie uwzględnia się koszt zakupu towarów handlowych i materiałów według cen zakupu, czyli 5 000,00 zł. Dochód przed odliczeniem składki zdrowotnej to 7 000,00 zł - 5 000,00 zł = 2 000,00 zł. Ponieważ w treści podano, że zapłacona składka zdrowotna jest odliczana od dochodu, podstawę opodatkowania zmniejszamy o 250,00 zł: 2 000,00 zł - 250,00 zł = 1 750,00 zł. Podatek liniowy wynosi 19%, więc 1 750,00 zł × 19% = 332,50 zł. Zaliczki na podatek dochodowy zaokrągla się do pełnych złotych, czyli 333,00 zł. Moim zdaniem to jest dobry przykład pokazujący, że w podatkach samo znalezienie stawki nie wystarczy. Trzeba jeszcze wiedzieć, co jest przychodem, co jest kosztem uzyskania przychodu i w którym miejscu uwzględnia się odliczenia. W praktyce księgowej taka kolejność jest bardzo ważna, bo pomyłka o jeden etap potrafi całkiem zmienić kwotę zaliczki.
W tym zadaniu łatwo popełnić błąd, jeśli potraktuje się dane z KPiR zbyt skrótowo. Sama sprzedaż 7 000,00 zł nie jest jeszcze dochodem do opodatkowania. W podatkowej księdze przychodów i rozchodów trzeba zestawić przychody z kosztami ich uzyskania. Zakup towarów handlowych za 5 000,00 zł jest kosztem działalności, więc nie można liczyć podatku od całego przychodu. Wynik 1 330,00 zł powstałby przy prostym przemnożeniu 7 000,00 zł przez 19%, ale to oznacza pominięcie kosztów, a w działalności opodatkowanej według zasad dochodowych jest to zasadniczy błąd. Kwota 380,00 zł jest bliżej poprawnego toku myślenia, bo uwzględnia dochód 2 000,00 zł, czyli 7 000,00 zł - 5 000,00 zł. Brakuje jednak odliczenia zapłaconej składki zdrowotnej od dochodu, o którym wyraźnie mówi treść pytania. Z kolei 130,00 zł zwykle bierze się z pomieszania dwóch różnych mechanizmów: odliczenia od dochodu i odliczenia od podatku. Jeżeli ktoś policzy 2 000,00 zł × 19% = 380,00 zł, a potem odejmie 250,00 zł od podatku, otrzyma właśnie 130,00 zł. Tylko że w tym zadaniu składka zdrowotna pomniejsza dochód, a nie samą kwotę podatku. Dobra praktyka jest taka, żeby iść zawsze po kolei: przychód, koszty, dochód, odliczenia od dochodu, podstawa opodatkowania, stawka podatku, zaokrąglenie. Trochę mechaniczne, ale w księgowości to naprawdę ratuje przed głupimi pomyłkami.