Na podstawie danych zawartych w tabeli oblicz wynagrodzenie za listopad dla Jana Kowalskiego zatrudnionego w systemie akordu progresywnego.
| Jan Kowalski – pracownik bezpośrednio produkcyjny | |
| Stawka wynagrodzenia za wykonanie wyrobu w granicach normy | 9,00 zł/szt. |
| Stawka wynagrodzenia za wykonanie wyrobu po przekroczeniu normy | 11,00 zł/szt. |
| Liczba wyrobów wyprodukowanych w listopadzie zgodnie z normą jakościową | 550 szt. |
| Liczba przepracowanych godzin w listopadzie | 168 godz. |
| Obowiązująca norma pracy | 3 szt./godz. |
A. 5 544,00 zł
B. 4 950,00 zł
C. 6 050,00 zł
D. 5 042,00 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, styczeń 2019 (arkusz A.65-X-19.01): Stawki akordowe podniesione tak, by wynagrodzenie przekraczało płacę minimalną 2026 r.; sposób liczenia bez zmian.
W akordzie progresywnym trzeba najpierw ustalić, ile sztuk mieści się w normie, a dopiero potem nadwyżkę liczyć wyższą stawką. Norma wynosi 3 szt./godz., a Jan Kowalski przepracował 168 godz., więc produkcja w granicach normy to 168 × 3 = 504 szt. Pracownik wykonał 550 szt. zgodnych jakościowo, czyli przekroczył normę o 550 - 504 = 46 szt. Wynagrodzenie liczymy więc dwoma stawkami: 504 × 9,00 zł = 4 536,00 zł oraz 46 × 11,00 zł = 506,00 zł. Razem daje to 4 536,00 zł + 506,00 zł = 5 042,00 zł. To jest typowe podejście w płacach przy akordzie progresywnym: część produkcji do normy ma stawkę podstawową, a tylko nadwyżka ponad normę jest premiowana wyższą stawką. Moim zdaniem to zadanie dobrze pokazuje, że w naliczaniu wynagrodzeń nie wystarczy pomnożyć produkcji przez jedną stawkę, trzeba jeszcze sprawdzić normę czasu pracy i jakość wykonanych wyrobów. W praktyce takie wyliczenie trafiłoby potem do listy płac jako wynagrodzenie akordowe brutto, przed ewentualnymi składkami ZUS, podatkiem i innymi potrąceniami.
Jeżeli wyszedł inny wynik niż 5 042,00 zł, to najczęściej problem polega na złym zrozumieniu mechanizmu akordu progresywnego. W tym systemie nie cała produkcja jest liczona jedną stawką. Najpierw trzeba ustalić normę ilościową wynikającą z czasu pracy: 168 godz. × 3 szt./godz. = 504 szt. Dopiero sztuki ponad ten limit, czyli 46 szt., są liczone po stawce podwyższonej. Wynik 4 950,00 zł pojawia się wtedy, gdy ktoś pomnoży całe 550 szt. przez 9,00 zł. To jest podejście właściwe raczej dla prostego akordu, ale nie progresywnego, bo całkowicie pomija premiowanie nadwyżki ponad normę. Wynik 6 050,00 zł oznacza zwykle, że wszystkie sztuki policzono po 11,00 zł, jakby pracownik przekroczył normę od pierwszej sztuki. To też nie jest zgodne z zasadą progresji, bo wyższa stawka dotyczy tylko części ponadnormatywnej. Z kolei 5 544,00 zł może wynikać z pomnożenia samej normy 504 szt. przez 11,00 zł albo z pomieszania normy godzinowej z podwyższoną stawką. To błąd dość podstępny, bo uwzględnia normę pracy, ale stosuje niewłaściwą stawkę do niewłaściwej liczby sztuk. W dobrych praktykach kadrowo-płacowych zawsze rozdziela się produkcję normatywną i ponadnormatywną, sprawdza zgodność jakościową wyrobów oraz dokumentuje podstawę naliczenia wynagrodzenia. Dzięki temu lista płac jest czytelna i łatwiej ją obronić przy kontroli albo reklamacji pracownika.