Pracownik produkcji jest wynagradzany według systemu akordowego prostego z premią. Za wykonany element otrzymuje 4,50 zł/szt., a za staranność wykonanych elementów otrzymuje premię wynoszącą 20% wynagrodzenia zasadniczego. Wynagrodzenie brutto pracownika, który wykonał 1 200 elementów, stanowi kwota
A. 6 480 zł
B. 5 940 zł
C. 4 320 zł
D. 5 400 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, październik 2013 (arkusz A.65-X-13.10): Kwoty, stawki i terminy zaktualizowane do przepisów obowiązujących w 2026 r.
Wynagrodzenie brutto wynosi 6 480 zł, bo w systemie akordowym prostym z premią najpierw ustala się wynagrodzenie zasadnicze za faktycznie wykonaną liczbę sztuk, a dopiero potem dolicza premię procentową. Tutaj stawka akordowa to 4,50 zł za 1 element, więc wynagrodzenie zasadnicze wynosi: 1 200 × 4,50 zł = 5 400 zł. Premia za staranność to 20% tego wynagrodzenia zasadniczego, czyli 5 400 zł × 20% = 1 080 zł. Razem brutto: 5 400 zł + 1 080 zł = 6 480 zł. W praktyce kadrowo-płacowej takie obliczenie trafia potem na listę płac jako składnik wynagrodzenia zasadniczego oraz składnik premiowy. Moim zdaniem warto zawsze rozdzielać te dwa elementy, bo wtedy łatwiej sprawdzić, czy premia została naliczona od właściwej podstawy. Dobra praktyka w płacach jest taka, żeby nie liczyć premii od liczby sztuk „na oko”, tylko od konkretnej kwoty wynagrodzenia akordowego. To zmniejsza ryzyko pomyłek przy rozliczeniach brutto, składkach i podatku.
W tym zadaniu kluczowe jest rozróżnienie wynagrodzenia zasadniczego od wynagrodzenia brutto po doliczeniu premii. Sama kwota 5 400 zł oznacza tylko zapłatę za wykonane elementy: 1 200 sztuk pomnożone przez stawkę 4,50 zł. To jeszcze nie jest pełne wynagrodzenie brutto, ponieważ w treści wyraźnie podano, że pracownik otrzymuje dodatkowo premię 20% za staranność. Pominięcie premii to bardzo typowy błąd, szczególnie gdy ktoś skupia się tylko na akordzie i nie doczyta drugiego składnika płacy. Kwota 4 320 zł mogłaby wynikać z błędnego odjęcia 20% od wynagrodzenia zasadniczego, jakby premia była potrąceniem albo obniżką. W kadrach i płacach premia jest jednak dodatkiem, więc powiększa wynagrodzenie, a nie je zmniejsza. Z kolei 5 940 zł wygląda jak doliczenie 10% zamiast 20%, albo pomylenie podstawy naliczenia premii. Przy premiach procentowych zawsze trzeba ustalić, od czego liczymy procent. Tutaj podstawą jest wynagrodzenie zasadnicze z akordu, czyli 5 400 zł, a 20% z tej kwoty daje 1 080 zł. Dopiero suma tych dwóch składników daje prawidłową kwotę brutto. Z mojego doświadczenia najbezpieczniej zapisać sobie schemat: akord = liczba sztuk × stawka, premia = akord × procent, brutto = akord + premia. Taki zapis jest prosty, ale bardzo dobrze chroni przed pomyłką na liście płac.