Na podstawie danych zawartych w tabeli oblicz wynagrodzenie brutto za grudzień dla pracownika zatrudnionego w systemie czasowo-prowizyjnym.
| Składniki wynagrodzenia pracownika | |
| Płaca zasadnicza | 5 000,00 zł |
| Premia regulaminowa | 10% płacy zasadniczej |
| Prowizja | 1,25% miesięcznego obrotu ze sprzedaży |
| Miesięczny obrót ze sprzedaży (grudzień) | 24 000,00 zł |
A. 5 300,00 zł
B. 5 500,00 zł
C. 5 800,00 zł
D. 5 000,00 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, styczeń 2020 (arkusz A.65-SG-20.01): Płaca zasadnicza podniesiona z 3 500 zł do 5 000 zł (powyżej płacy minimalnej 2026 r.); sposób liczenia bez zmian.
Wynagrodzenie brutto trzeba tutaj policzyć jako sumę wszystkich składników należnych pracownikowi za grudzień, czyli płacy zasadniczej, premii regulaminowej oraz prowizji od sprzedaży. Płaca zasadnicza wynosi 5 000,00 zł. Premia regulaminowa to 10% tej płacy, więc 5 000,00 zł × 10% = 500,00 zł. Prowizja wynosi 1,25% miesięcznego obrotu ze sprzedaży, czyli 24 000,00 zł × 1,25% = 300,00 zł. Razem: 5 000,00 zł + 500,00 zł + 300,00 zł = 5 800,00 zł brutto. Ważne jest słowo brutto, bo nie odejmujemy tu jeszcze składek ZUS, składki zdrowotnej ani zaliczki na podatek dochodowy. Z mojego doświadczenia takie zadania dobrze rozpisywać po składnikach, tak jak na liście płac: najpierw składniki stałe, potem zmienne, a dopiero później potrącenia. To jest dobra praktyka w kadrach i płacach, bo zmniejsza ryzyko pomyłki, zwłaszcza przy wynagrodzeniach prowizyjnych, gdzie część wypłaty zależy od obrotu albo sprzedaży.
W tym zadaniu łatwo pomylić wynagrodzenie zasadnicze z całym wynagrodzeniem brutto. Sama kwota 5 000,00 zł oznacza tylko płacę podstawową zapisaną w warunkach zatrudnienia, ale pracownik w systemie czasowo-prowizyjnym ma jeszcze inne należne składniki. Jeżeli ktoś wskazuje 5 000,00 zł, to tak naprawdę pomija zarówno premię regulaminową, jak i prowizję, a to nie jest zgodne z zasadą ustalania wynagrodzenia brutto na liście płac. Kwota 5 500,00 zł wynika z doliczenia tylko premii 10% od płacy zasadniczej, czyli 500,00 zł, ale bez prowizji od grudniowego obrotu. To też jest niepełne ujęcie, bo prowizja została podana w tabeli jako składnik wynagrodzenia. Z kolei 5 300,00 zł bierze pod uwagę płacę zasadniczą i prowizję 300,00 zł, ale pomija premię regulaminową. Moim zdaniem najczęstszy błąd polega tu na tym, że uczeń liczy tylko jeden dodatek, ten który bardziej rzuca się w oczy. W praktyce kadrowo-płacowej każdy składnik wynagrodzenia trzeba przeanalizować osobno: składnik stały, procent od podstawy, procent od obrotu, a potem wszystko zsumować. Dopiero od tak ustalonej kwoty brutto nalicza się potrącenia publicznoprawne, czyli składki i podatek. Dlatego poprawna wartość to 5 800,00 zł, a niższe kwoty oznaczają pominięcie któregoś elementu wynagrodzenia.