Pracownik zatrudniony w systemie czasowo-prowizyjnym otrzymuje miesięcznie wynagrodzenie w kwocie 5 000,00 zł oraz 1% od wartości sprzedaży wynoszącej 100 000,00 zł. Wynagrodzenie miesięczne pracownika wynosi
A. 6 000,00 zł
B. 4 000,00 zł
C. 1 000,00 zł
D. 5 000,00 zł
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2024 (arkusz A.65-SG-24.06).
Wynagrodzenie miesięczne wynosi 6 000,00 zł, bo w systemie czasowo-prowizyjnym pracownik dostaje dwa składniki płacy: stałą część za czas pracy oraz prowizję zależną od wyników sprzedaży. W tym przypadku część stała to 5 000,00 zł, a prowizja wynosi 1% od sprzedaży 100 000,00 zł. Liczymy więc: 1% z 100 000,00 zł = 1 000,00 zł. Następnie dodajemy oba składniki: 5 000,00 zł + 1 000,00 zł = 6 000,00 zł. Moim zdaniem to jeden z bardziej praktycznych przykładów z płac, bo takie systemy często występują u handlowców, przedstawicieli regionalnych albo pracowników działu sprzedaży. W dobrej praktyce kadrowo-płacowej oba składniki powinny być jasno opisane w umowie o pracę, regulaminie wynagradzania albo innym wewnętrznym dokumencie firmy. Ważne jest też, żeby wiedzieć, czy mówimy o kwocie brutto, bo od tak ustalonego wynagrodzenia nalicza się potem składki ZUS, zaliczkę na podatek i dopiero ustala wypłatę netto. Tutaj pytanie dotyczy samego wynagrodzenia miesięcznego przed potrąceniami, więc wynik 6 000,00 zł jest właściwy.
W tym zadaniu łatwo pomylić samą prowizję z całym wynagrodzeniem. Kwota 1 000,00 zł oznacza tylko część prowizyjną, czyli 1% od sprzedaży 100 000,00 zł. Nie jest to pełna pensja pracownika, ponieważ w systemie czasowo-prowizyjnym wynagrodzenie składa się z dwóch elementów, a nie tylko z prowizji. Trzeba zawsze sprawdzić, czy w treści zadania jest podana stawka stała, miesięczna albo godzinowa, bo ona też wchodzi do obliczenia listy płac. Kwota 5 000,00 zł także nie jest wystarczająca jako wynik, bo uwzględnia tylko wynagrodzenie czasowe, a pomija premię prowizyjną za sprzedaż. To typowy błąd, kiedy ktoś czyta zadanie zbyt szybko i zatrzymuje się na pierwszej podanej kwocie. Z kolei wynik 4 000,00 zł sugeruje jakby odjęcie prowizji od podstawy albo jakieś potrącenie, ale w treści nie ma mowy o karach, zaliczkach, składkach czy podatku. W naliczaniu wynagrodzeń nie odejmuje się prowizji od pensji zasadniczej, tylko się ją dolicza, jeśli pracownik spełnił warunki sprzedażowe. Z mojego doświadczenia najlepiej zapisać sobie schemat: wynagrodzenie miesięczne = część stała + prowizja. Dopiero potem, w osobnym etapie, można liczyć potrącenia publicznoprawne i kwotę netto. Tutaj chodzi wyłącznie o sumę składników brutto, więc należy dodać 5 000,00 zł oraz 1 000,00 zł.