Na podstawie listy płac nr 1/05/2026 oblicz kwotę do wypłaty dla Alicji Drabik, przy założeniu, że pracownica nie przystąpiła do PPK i złożyła oświadczenie PIT-2.
| Lista płac nr 1/05/2026 – pracownica: Alicja Drabik | |
| Wyszczególnienie | Kwota |
| Płaca zasadnicza | 4 900,00 zł |
| Składka na ubezpieczenie emerytalne (9,76%) | 478,24 zł |
| Składka na ubezpieczenie rentowe (1,5%) | 73,50 zł |
| Składka na ubezpieczenie chorobowe (2,45%) | 120,05 zł |
| Składki na ubezpieczenia społeczne razem | 671,79 zł |
| Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne | 4 228,21 zł |
| Koszty uzyskania przychodu | 300,00 zł |
| Podstawa naliczenia podatku dochodowego | 3 928,00 zł |
| Kwota zmniejszająca podatek | 300,00 zł |
| Należna zaliczka na podatek dochodowy | 171,00 zł |
| Składka na ubezpieczenie zdrowotne (9%) | 380,54 zł |
| Składka na związek zawodowy | 30,00 zł |
| Do wypłaty | .......... |
A. 3 640,67 zł
B. 3 646,67 zł
C. 3 676,67 zł
D. 3 346,67 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, czerwiec 2021 (arkusz A.65-SG-21.06): Lista płac przeliczona na zasady 2026 r.: zaliczka 12%, kwota zmniejszająca 300 zł, bez odliczania 7,75% składki zdrowotnej.
Kwota do wypłaty wynosi 3 646,67 zł, bo od płacy zasadniczej brutto odejmujemy tylko te potrącenia, które realnie pomniejszają wynagrodzenie pracownicy. W tym przypadku startujemy od 4 900,00 zł brutto. Następnie odejmujemy składki społeczne finansowane przez pracownika: emerytalną 478,24 zł, rentową 73,50 zł i chorobową 120,05 zł, razem 671,79 zł. Potem odejmujemy składkę zdrowotną 380,54 zł, zaliczkę na podatek dochodowy 171,00 zł oraz składkę na związek zawodowy 30,00 zł. Rachunek wygląda tak: 4 900,00 - 671,79 - 380,54 - 171,00 - 30,00 = 3 646,67 zł. Ważne jest, że pracownica nie przystąpiła do PPK, więc nie odejmujemy wpłaty pracownika do PPK. Z kolei PIT-2 został już uwzględniony przy obliczeniu zaliczki na podatek przez zastosowanie kwoty zmniejszającej 300,00 zł. Moim zdaniem to jest jeden z tych momentów na liście płac, gdzie trzeba pilnować kolejności i nie mieszać podstaw z potrąceniami. W praktyce kadrowo-płacowej dobra zasada jest taka: najpierw sprawdzamy brutto, potem składki społeczne, podstawę zdrowotną, podatek, zdrowotne i ewentualne potrącenia dodatkowe, np. związek zawodowy.
Błędne wyniki zwykle biorą się z pomylenia tego, co jest elementem obliczenia podatku, z tym, co faktycznie potrąca się z wynagrodzenia netto. Kwota zmniejszająca podatek z PIT-2 nie jest dodatkową wypłatą ani osobnym potrąceniem z pensji. Ona tylko obniża zaliczkę na podatek dochodowy. W tej liście płac zaliczka 171,00 zł jest już kwotą po zastosowaniu PIT-2, więc nie wolno drugi raz odejmować albo dodawać 300,00 zł. Taki błąd prowadzi często do wyniku zaniżonego dokładnie o 300,00 zł, co w praktyce byłoby poważnym błędem na liście płac. Inny typowy problem to pominięcie składki na związek zawodowy. Jeżeli na liście płac widnieje potrącenie 30,00 zł, to zmniejsza ono kwotę do wypłaty tak samo jak inne potrącenia pracownicze, choć oczywiście ma inny charakter niż ZUS czy podatek. Wynik wyższy o 30,00 zł sugeruje właśnie, że to potrącenie zostało pominięte. Zdarza się też, że ktoś przelicza składkę zdrowotną samodzielnie i przez zaokrąglenia otrzymuje drobną różnicę, np. kilka złotych. W kadrach i płacach korzystamy z danych z listy płac i stosujemy zasady zaokrągleń zgodne z przepisami oraz praktyką systemów płacowych. Dla kwoty do wypłaty liczymy: brutto minus składki społeczne pracownika, minus składka zdrowotna, minus zaliczka PIT, minus potrącenia dodatkowe. Brak PPK oznacza, że nie ma tu żadnego potrącenia z tego tytułu, więc nie należy go dopisywać na siłę.