Na podstawie danych z listy płac nr 09/2026 oblicz kwotę do wypłaty. Pracownik złożył oświadczenie PIT-2.
| Lista płac nr 09/2026 – wrzesień 2026 r. – pracownik: Jan Nowak | |
| Wyszczególnienie | Kwota |
| Płaca zasadnicza | 5 200,00 zł |
| Składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika | 712,92 zł |
| Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne | 4 487,08 zł |
| Koszty uzyskania przychodu | 250,00 zł |
| Podstawa naliczenia podatku dochodowego | 4 237,00 zł |
| Podatek dochodowy (12%) | 508,44 zł |
| Kwota zmniejszająca podatek | 300,00 zł |
| Składka na ubezpieczenie zdrowotne (9%) | 403,84 zł |
| Należna zaliczka na podatek dochodowy | 208,00 zł |
| Wynagrodzenie netto | .......... |
| Potrącenie komornicze | 250,00 zł |
| Do wypłaty | .......... |
A. 3 625,24 zł
B. 3 325,24 zł
C. 3 833,24 zł
D. 3 875,24 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, styczeń 2020 (arkusz A.65-SG-20.01): Lista płac przeliczona na zasady 2026 r. (bez odliczania 7,75% składki zdrowotnej); dane z obrazu zapisane w tabeli.
Kwota 3 625,24 zł jest prawidłowa, bo trzeba odróżnić dwa pojęcia: wynagrodzenie netto oraz kwotę faktycznie do wypłaty. Najpierw liczymy wynagrodzenie netto z listy płac: 5 200,00 zł brutto - 712,92 zł składek społecznych finansowanych przez pracownika - 403,84 zł składki zdrowotnej - 208,00 zł zaliczki na PIT = 3 875,24 zł. Tu ważne jest, że pracownik złożył PIT-2, więc stosuje się miesięczną kwotę zmniejszającą podatek 300,00 zł. Dlatego zaliczka podatkowa wynosi 208,00 zł, a nie pełne 508,44 zł. Następnie z wynagrodzenia netto potrąca się potrącenie komornicze: 3 875,24 zł - 250,00 zł = 3 625,24 zł. W praktyce kadrowo-płacowej zawsze trzeba sprawdzić, czy pytanie dotyczy „netto”, czy „do wypłaty”, bo to nie zawsze jest to samo. Moim zdaniem to jedna z częstszych pułapek na listach płac. Dobra praktyka jest taka, żeby najpierw policzyć wszystkie obowiązkowe potrącenia publicznoprawne, czyli ZUS, zdrowotną i PIT, a dopiero potem potrącenia dodatkowe, np. komornicze, pożyczki pracownicze czy dobrowolne składki.
W tym zadaniu łatwo pomylić wynagrodzenie netto z kwotą do faktycznej wypłaty, a to są dwa różne etapy rozliczenia listy płac. Wynagrodzenie netto wynosi 3 875,24 zł i powstaje po odjęciu od brutto składek społecznych finansowanych przez pracownika, składki zdrowotnej oraz zaliczki na podatek dochodowy. Taka kwota nie jest jednak jeszcze odpowiedzią, ponieważ w tabeli podano potrącenie komornicze 250,00 zł. Jeżeli ktoś zatrzyma się na samym netto, pomija ostatni wiersz listy płac, czyli faktyczną kwotę przekazywaną pracownikowi na konto lub do kasy.
Inny typowy błąd to nieuwzględnienie zaliczki na podatek dochodowy. Kwota 3 833,24 zł wychodzi wtedy, gdy od brutto odejmie się składki społeczne, zdrowotne i potrącenie komornicze, ale pominie PIT. To jest nieprawidłowe, bo zaliczka podatkowa jest obowiązkowym potrąceniem publicznoprawnym, naliczanym przed ustaleniem wynagrodzenia netto. PIT-2 nie oznacza braku podatku, tylko zastosowanie kwoty zmniejszającej podatek 300,00 zł. Po jej użyciu zaliczka wynosi 208,00 zł i nadal trzeba ją odjąć.
Z kolei zbyt niska kwota może wynikać z potraktowania kwoty zmniejszającej podatek jako dodatkowego potrącenia od wynagrodzenia, a nie jako elementu obniżającego zaliczkę podatkową. To częsty błąd myślowy: 300,00 zł z PIT-2 nie zabiera się pracownikowi z pensji, tylko zmniejsza podatek, więc działa na korzyść pracownika. Prawidłowy tok jest prosty: najpierw netto 3 875,24 zł, potem potrącenie komornicze 250,00 zł, czyli do wypłaty 3 625,24 zł.
Inny typowy błąd to nieuwzględnienie zaliczki na podatek dochodowy. Kwota 3 833,24 zł wychodzi wtedy, gdy od brutto odejmie się składki społeczne, zdrowotne i potrącenie komornicze, ale pominie PIT. To jest nieprawidłowe, bo zaliczka podatkowa jest obowiązkowym potrąceniem publicznoprawnym, naliczanym przed ustaleniem wynagrodzenia netto. PIT-2 nie oznacza braku podatku, tylko zastosowanie kwoty zmniejszającej podatek 300,00 zł. Po jej użyciu zaliczka wynosi 208,00 zł i nadal trzeba ją odjąć.
Z kolei zbyt niska kwota może wynikać z potraktowania kwoty zmniejszającej podatek jako dodatkowego potrącenia od wynagrodzenia, a nie jako elementu obniżającego zaliczkę podatkową. To częsty błąd myślowy: 300,00 zł z PIT-2 nie zabiera się pracownikowi z pensji, tylko zmniejsza podatek, więc działa na korzyść pracownika. Prawidłowy tok jest prosty: najpierw netto 3 875,24 zł, potem potrącenie komornicze 250,00 zł, czyli do wypłaty 3 625,24 zł.