Pracodawca dla pracownika zatrudnionego na umowę o pracę naliczył w listopadzie wynagrodzenie za czas przepracowany w kwocie 2 100,00 zł oraz wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy w kwocie 300,00 zł. Płatnik składek jest zobowiązany sporządzić za listopad i złożyć w ZUS następujące dokumenty rozliczeniowe
| A. | ZUS ZZA Zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego/zgłoszenie zmiany danych ZUS RCA Imienny raport miesięczny o należnych składkach i wypłaconych świadczeniach ZUS DRA Deklaracja rozliczeniowa |
| B. | ZUS RCA Imienny raport miesięczny o należnych składkach i wypłaconych świadczeniach ZUS RSA Imienny raport miesięczny o wypłaconych świadczeniach i przerwach w opłacaniu składek ZUS DRA Deklaracja rozliczeniowa |
| C. | ZUS ZUA Zgłoszenie do ubezpieczeń/zgłoszenie zmiany danych osoby ubezpieczonej ZUS RSA Imienny raport miesięczny o wypłaconych świadczeniach i przerwach w opłacaniu składek ZUS RCA Imienny raport miesięczny o należnych składkach i wypłaconych świadczeniach |
| D. | ZUS RSA Imienny raport miesięczny o wypłaconych świadczeniach i przerwach w opłacaniu składek ZUS ZZA Zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego/zgłoszenie zmiany danych ZUS RCA Imienny raport miesięczny o należnych składkach i wypłaconych świadczeniach |
A. C.
B. D.
C. A.
D. B.
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2017 (arkusz A.65-X-17.01).
Odpowiedź B jest właściwa, bo w tej sytuacji pracodawca rozlicza dwa różne zdarzenia za ten sam miesiąc: normalne wynagrodzenie za pracę oraz wynagrodzenie za czas choroby. Wynagrodzenie za przepracowany czas, czyli 2 100,00 zł, wykazuje się w raporcie ZUS RCA, bo od tej kwoty nalicza się składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne zgodnie z zasadami dla pracownika zatrudnionego na umowę o pracę. Natomiast wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy, czyli 300,00 zł, trzeba wykazać w ZUS RSA jako świadczenie oraz przerwę w opłacaniu składek. W praktyce używa się tu odpowiedniego kodu świadczenia/przerwy, najczęściej 331 dla wynagrodzenia za czas choroby finansowanego przez pracodawcę. ZUS DRA jest z kolei deklaracją zbiorczą, która podsumowuje dane z raportów imiennych RCA i RSA. Moim zdaniem to jest bardzo ważna zasada praktyczna: RCA pokazuje składki, RSA pokazuje świadczenia i przerwy, a DRA zbiera całość do rozliczenia z ZUS. Dokumenty zgłoszeniowe, takie jak ZUS ZUA albo ZUS ZZA, nie są tu potrzebne, bo pracownik jest już zatrudniony i nie chodzi o nowe zgłoszenie do ubezpieczeń, tylko o miesięczne rozliczenie składek i świadczeń.
W tej sytuacji łatwo pomylić dokumenty rozliczeniowe z dokumentami zgłoszeniowymi, a to jest dość typowy błąd przy nauce ZUS-u. ZUS ZUA i ZUS ZZA służą do zgłaszania osoby do ubezpieczeń albo zmiany danych, a nie do comiesięcznego rozliczania pensji. Pracownik zatrudniony na umowę o pracę co do zasady podlega ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu, więc przy rozpoczęciu zatrudnienia zgłasza się go na ZUS ZUA, ale nie składa się tego formularza co miesiąc tylko dlatego, że w danym miesiącu dostał wynagrodzenie albo chorował. ZUS ZZA dotyczy zgłoszenia wyłącznie do ubezpieczenia zdrowotnego, więc przy zwykłym pracowniku etatowym też nie pasuje do miesięcznego rozliczenia wynagrodzenia. Kluczowe jest rozdzielenie kwot: pensja za pracę idzie do ZUS RCA, bo tam wykazuje się należne składki, natomiast wynagrodzenie chorobowe wymaga ZUS RSA, ponieważ jest związane z niezdolnością do pracy i przerwą w opłacaniu składek społecznych od tej części. Brak ZUS RSA oznaczałby, że ZUS nie dostałby informacji o świadczeniu chorobowym i okresie choroby, a to psuje ewidencję ubezpieczonego. Brak ZUS DRA też jest poważnym problemem, bo deklaracja rozliczeniowa podsumowuje raporty imienne i stanowi podstawę rozliczenia płatnika za dany miesiąc. W praktyce kadrowo-płacowej trzeba więc myśleć tak: jeśli jest wypłata wynagrodzenia i chorobowe, to samo RCA nie wystarczy. Musi być jeszcze RSA oraz zbiorcza DRA. Inaczej dokumentacja będzie niepełna, nawet jeśli kwoty wynagrodzeń wydają się poprawnie policzone.