Sporządzony dokument DW - Dowód wewnętrzny dotyczący naliczenia miesięcznych kosztów zużycia środków trwałych w podatkowej księdze przychodów i rozchodów należy zaewidencjonować w kolumnie
A. Wynagrodzenia w gotówce i naturze.
B. Pozostałe przychody.
C. Koszty uboczne zakupu.
D. Pozostałe wydatki.
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2024 (arkusz A.65-SG-24.01).
Dokument DW dotyczący miesięcznego naliczenia kosztów zużycia środków trwałych, czyli w praktyce odpisów amortyzacyjnych, ujmuje się w KPiR w kolumnie 13 - Pozostałe wydatki. To jest właściwe miejsce, bo amortyzacja nie jest zakupem towarów, nie jest kosztem ubocznym zakupu i nie jest wynagrodzeniem. Jest kosztem prowadzenia działalności, wynikającym ze stopniowego zużywania majątku firmy, np. samochodu, komputera, maszyny produkcyjnej albo wyposażenia spełniającego warunki środka trwałego. Z mojego doświadczenia łatwo to zapamiętać tak: jeżeli wydatek jest kosztem podatkowym, ale nie ma dla niego specjalnej kolumny w KPiR, najczęściej trafia właśnie do pozostałych wydatków. Podstawą zapisu jest dowód wewnętrzny sporządzony na podstawie ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Dobrą praktyką jest, żeby DW zawierał datę, numer dokumentu, nazwę środka trwałego, miesiąc amortyzacji, kwotę odpisu i podpis osoby sporządzającej. Dzięki temu zapis w księdze jest czytelny i łatwy do sprawdzenia przy kontroli albo przy zamknięciu miesiąca.
W tym pytaniu chodzi o podatkową księgę przychodów i rozchodów oraz o to, gdzie wykazać miesięczny odpis amortyzacyjny. Sam dokument DW może trochę mylić, bo jest dokumentem wewnętrznym, ale jego forma nie decyduje o kolumnie księgi. Decyduje charakter operacji gospodarczej. Naliczenie zużycia środka trwałego jest kosztem podatkowym, a nie przychodem, więc nie powinno trafić do kolumny przeznaczonej na pozostałe przychody. Przychód oznacza zwiększenie przysporzeń firmy, np. sprzedaż, odsetki bankowe czy inne wpływy, a amortyzacja działa dokładnie odwrotnie - obciąża wynik podatkowy jako koszt. Koszty uboczne zakupu także nie pasują, bo ta kolumna służy zasadniczo do wydatków związanych z nabyciem towarów handlowych i materiałów, takich jak transport, załadunek, ubezpieczenie w drodze czy opłaty związane z dostawą. Odpis amortyzacyjny nie jest dodatkiem do zakupu towaru, tylko rozliczaniem wartości środka trwałego już przyjętego do używania. Nie należy go też ujmować jako wynagrodzenia w gotówce i naturze, bo ta część KPiR dotyczy świadczeń dla pracowników i osób zatrudnionych, a nie kosztów majątku firmowego. Typowy błąd polega na kojarzeniu amortyzacji z wcześniejszym zakupem środka trwałego i przez to przenoszeniu jej do kolumn zakupowych. W praktyce księgowej odpis amortyzacyjny, potwierdzony dowodem wewnętrznym i zgodny z ewidencją środków trwałych, zapisuje się w pozostałych wydatkach, najczęściej w kolumnie 13 KPiR.