Ile wynosi podstawa opodatkowania podatkiem dochodowym z przychodu uzyskanego z drugiej umowy zlecenia w kwocie 3 000,00 zł, zawartej w tym samym okresie, co pierwsza umowa zlecenia z innym zleceniodawcą, jeżeli zleceniobiorca nie wniósł o dobrowolne ubezpieczenie społeczne z tej umowy i mają zastosowanie zryczałtowane koszty uzyskania przychodów 20%?
A. 600,00 zł
B. 2 071,00 zł
C. 2 400,00 zł
D. 3 000,00 zł
Pytanie z egzaminu CKE, wrzesień 2014 (arkusz A.65-X-14.08).
Podstawą opodatkowania jest tutaj 2 400,00 zł, bo przy drugiej umowie zlecenia nie potrącamy składek na dobrowolne ubezpieczenia społeczne, skoro zleceniobiorca o nie nie zawnioskował. W praktyce liczymy więc przychód 3 000,00 zł pomniejszony tylko o koszty uzyskania przychodu 20%. Koszty wynoszą: 3 000,00 zł × 20% = 600,00 zł. Następnie: 3 000,00 zł - 600,00 zł = 2 400,00 zł. I to jest podstawa do obliczenia zaliczki na podatek dochodowy. Moim zdaniem to jest jeden z tych przykładów, gdzie najważniejsze jest odróżnienie składek społecznych od zdrowotnej oraz od kosztów podatkowych. Składka zdrowotna, nawet jeśli wystąpi przy zleceniu, nie pomniejsza podstawy opodatkowania PIT. W kadrach i płacach dobra praktyka jest taka, żeby najpierw ustalić tytuł do ubezpieczeń, potem składki społeczne, a dopiero później koszty uzyskania przychodu i podstawę podatku. Dzięki temu nie miesza się zasad ZUS z zasadami podatkowymi.
W tym zadaniu łatwo pomylić kilka pojęć, bo umowa zlecenia jednocześnie dotyka ZUS i podatku dochodowego. Kwota 3 000,00 zł oznaczałaby przyjęcie całego przychodu jako podstawy opodatkowania, bez uwzględnienia kosztów uzyskania przychodu. To byłoby nieprawidłowe, ponieważ przy standardowej umowie zlecenia stosuje się koszty 20%, o ile nie ma szczególnych warunków do innych kosztów. Te koszty obniżają dochód podatkowy, więc nie można ich po prostu pominąć. Kwota 600,00 zł to z kolei same koszty uzyskania przychodu, a nie podstawa opodatkowania. To częsty błąd: ktoś dobrze liczy 20% z 3 000,00 zł, ale zatrzymuje się w połowie rachunku. Koszty są tylko odliczeniem od przychodu, nie końcową podstawą PIT. Kwota 2 071,00 zł pasowałaby do sytuacji, w której od przychodu najpierw potrącono by składki społeczne finansowane przez zleceniobiorcę, a dopiero potem naliczono 20% kosztów od pomniejszonej kwoty. W tym pytaniu jest jednak wyraźnie podane, że zleceniobiorca nie wniósł o dobrowolne ubezpieczenie społeczne z tej drugiej umowy. Z mojego doświadczenia właśnie ten dopisek jest kluczowy, choć łatwo go przeoczyć. Poprawny mechanizm jest prosty: przychód 3 000,00 zł minus koszty 600,00 zł daje 2 400,00 zł podstawy opodatkowania. Nie odejmujemy tu składek społecznych, których z tej umowy nie ma.