Spółka zawarła umowę o dzieło z przeniesieniem praw autorskich z osobą fizyczną, z którą nie łączy jej stosunek pracy, na kwotę brutto 9 000,00 zł. Ile wyniesie kwota do wypłaty dla wykonawcy dzieła, jeżeli koszty uzyskania przychodu wynoszą 50%?
A. 7 704,00 zł
B. 7 920,00 zł
C. 8 136,00 zł
D. 8 460,00 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, czerwiec 2018 (arkusz A.65-X-18.06): Kwoty, stawki i terminy zaktualizowane do przepisów obowiązujących w 2026 r.
Kwota 8 460,00 zł wynika z klasycznego rozliczenia umowy o dzieło z przeniesieniem praw autorskich, zawartej z osobą, która nie jest pracownikiem spółki. W takim przypadku co do zasady nie nalicza się składek ZUS ani składki zdrowotnej, więc liczymy tylko zaliczkę na podatek dochodowy. Przychód brutto to 9 000,00 zł. Koszty uzyskania przychodu przy prawach autorskich wynoszą 50%, czyli 9 000,00 zł × 50% = 4 500,00 zł. Dochód do opodatkowania to 9 000,00 zł - 4 500,00 zł = 4 500,00 zł. Zaliczka PIT przy stawce 12% wyniesie 4 500,00 zł × 12% = 540,00 zł. Do wypłaty zostaje więc 9 000,00 zł - 540,00 zł = 8 460,00 zł. Moim zdaniem to dobry przykład, bo pokazuje, że przy umowach autorskich najważniejsze jest najpierw ustalenie, czy są składki ZUS, a dopiero potem liczenie podatku. W praktyce kadrowo-płacowej trzeba też pamiętać o dokumentach potwierdzających przeniesienie praw autorskich i o limicie 50% kosztów w skali roku.
W tym zadaniu łatwo pomylić kilka mechanizmów, które w praktyce kadrowo-płacowej występują przy różnych typach umów. Wyniki takie jak 7 920,00 zł, 8 136,00 zł czy 7 704,00 zł najczęściej biorą się z doliczania składek ZUS albo składki zdrowotnej tam, gdzie w treści zadania nie ma do tego podstaw. Umowa o dzieło zawarta z osobą niebędącą pracownikiem zamawiającego co do zasady nie stanowi tytułu do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych. To znaczy, że nie odejmujemy składki emerytalnej, rentowej, chorobowej ani zdrowotnej, jak przy etacie lub części umów zlecenia. Tu podstawowym obciążeniem jest zaliczka na PIT. Drugi typowy błąd to zastosowanie zwykłych 20% kosztów uzyskania przychodu, mimo że pytanie wyraźnie mówi o przeniesieniu praw autorskich i kosztach 50%. Przy kwocie brutto 9 000,00 zł koszty wynoszą 4 500,00 zł, a opodatkowany dochód również 4 500,00 zł. Podatek liczony stawką 12% daje 540,00 zł. Jeżeli ktoś otrzymuje niższą kwotę netto, to zwykle dlatego, że niepotrzebnie zmniejsza przychód o składki albo liczy podatek od całych 9 000,00 zł. Z mojego doświadczenia to bardzo częsty błąd w listach płac: ktoś zna schemat z umowy o pracę i automatycznie przenosi go na umowę o dzieło. A tu trzeba spokojnie ustalić tytuł ubezpieczenia, rodzaj kosztów podatkowych oraz dopiero na końcu kwotę do wypłaty.