Osoba fizyczna, która prowadzi działalność gospodarczą i jest zarejestrowana jako czynny podatnik VAT, zakupiła środek trwały podlegający odpisom amortyzacyjnym. W którym polu części deklaracyjnej pliku JPK_V7M należy wykazać kwotę podatku naliczonego dotyczącą tego zakupu?
A. P_41
B. P_40
C. P_42
D. P_43
Opracowane na podstawie zadania CKE, czerwiec 2019 (arkusz A.65-X-19.06): Kwoty, stawki i terminy zaktualizowane do przepisów obowiązujących w 2026 r.
W tym przypadku właściwym polem jest P_41, ponieważ pytanie dotyczy kwoty podatku naliczonego od zakupu środka trwałego podlegającego amortyzacji. W części deklaracyjnej JPK_V7M pola dotyczące zakupów są rozdzielone według rodzaju nabycia. Dla nabycia towarów i usług zaliczanych u podatnika do środków trwałych wartość netto wykazuje się w P_40, a odpowiadający jej VAT naliczony właśnie w P_41. Czyli jeżeli przedsiębiorca kupił np. maszynę za 20 000 zł netto + 4 600 zł VAT i ma prawo do pełnego odliczenia, to 20 000 zł trafia do P_40, a 4 600 zł do P_41. Moim zdaniem to jeden z tych elementów JPK, gdzie trzeba bardzo pilnować, czy mówimy o wartości netto, czy o samym podatku. Dobra praktyka księgowa jest taka, żeby przed wysyłką JPK porównać rejestr zakupów VAT z klasyfikacją środka trwałego w ewidencji środków trwałych. Sam fakt amortyzacji ma tu znaczenie praktyczne, bo odróżnia taki zakup od zwykłych kosztów bieżących, np. paliwa, materiałów biurowych czy usług obcych. Oczywiście odliczenie VAT jest możliwe tylko w zakresie, w jakim zakup służy czynnościom opodatkowanym VAT, a dokument zakupu spełnia wymagania formalne.
Przy tym pytaniu łatwo pomylić pola, bo w JPK_V7M obok siebie występują pozycje dotyczące wartości netto i podatku naliczonego. P_40 nie jest polem na VAT, tylko na wartość netto nabycia towarów i usług zaliczanych do środków trwałych. Jeżeli więc podatnik kupuje środek trwały, np. samochód, maszynę produkcyjną, komputer serwerowy albo inne wyposażenie spełniające warunki środka trwałego, to w P_40 pokazuje podstawę, czyli kwotę bez podatku. Sam podatek naliczony z takiej faktury wykazuje się dopiero w P_41. To rozróżnienie jest ważne, bo deklaracja VAT nie służy tylko do prostego wpisywania kwoty z faktury, ale do pokazania struktury rozliczenia podatku. P_42 i P_43 odnoszą się do pozostałych nabyć, czyli takich, które nie są kwalifikowane u podatnika jako środki trwałe. W praktyce będą to często zakupy materiałów, usług księgowych, telefonicznych, czynszu, paliwa czy drobnego wyposażenia nieujętego w ewidencji środków trwałych. P_42 dotyczy wartości netto takich pozostałych nabyć, a P_43 podatku naliczonego od nich. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś widzi wyraz zakup i od razu wybiera pole dla pozostałych nabyć, nie sprawdzając, czy zakup jest środkiem trwałym. Drugi częsty błąd to wrzucenie podatku do pola netto, bo kwoty w deklaracji są blisko siebie i nazwy pól bywają mało intuicyjne. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać pary: P_40 i P_41 dla środków trwałych, P_42 i P_43 dla pozostałych zakupów. W każdej parze pierwsze pole to netto, drugie to VAT naliczony.