Który zestaw zawiera elementy listy płac stanowiące podatkowy koszt zatrudnienia pracownika u pracodawcy, wiedząc, że wynagrodzenie pracownika zostało wypłacone terminowo i zapłacono wszystkie składki do ZUS w obowiązującym terminie?
A. składka na ubezpieczenie zdrowotne, koszty uzyskania przychodu, wynagrodzenie brutto, potrącona składka z tytułu ubezpieczenia grupowego pracowników
B. składki na ubezpieczenia społeczne, składka na ubezpieczenie zdrowotne, wynagrodzenie netto
C. składki na ubezpieczenia społeczne płacone przez pracodawcę, wynagrodzenie brutto
D. kwota wolna od podatku, składka na ubezpieczenie zdrowotne, wynagrodzenie brutto, potrącona składka z tytułu ubezpieczenia grupowego pracowników
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2014 (arkusz A.65-X-14.05).
W kosztach podatkowych pracodawcy ujmuje się przede wszystkim wynagrodzenie brutto pracownika oraz składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracodawcę, o ile zostały spełnione warunki terminowej wypłaty i terminowej zapłaty składek do ZUS. To jest ważne, bo w praktyce księgowej sam fakt naliczenia listy płac nie zawsze wystarcza. Jeśli wynagrodzenie za dany miesiąc zostało wypłacone w terminie wynikającym z umowy lub regulaminu pracy, wtedy kwota brutto może być kosztem uzyskania przychodu pracodawcy. Do tego dochodzą składki pracodawcy, np. emerytalna, rentowa, wypadkowa, a często w praktyce także składki na fundusze pozaubezpieczeniowe, jeśli dotyczą danego pracodawcy. Moim zdaniem najłatwiej zapamiętać to tak: kosztem pracodawcy jest to, co realnie obciąża firmę jako zatrudniającego, a nie tylko przechodzi przez listę płac jako potrącenie z pensji pracownika. Składka zdrowotna, zaliczka na PIT czy potrącenia prywatne pracownika są rozliczane przez pracodawcę jako płatnika, ale nie są jego własnym kosztem w takim sensie. Dobra praktyka kadrowo-płacowa to pilnowanie terminów wypłat i deklaracji ZUS, bo opóźnienie potrafi przesunąć moment zaliczenia wydatku do kosztów podatkowych.
W tym temacie łatwo pomylić elementy listy płac z podatkowym kosztem zatrudnienia po stronie pracodawcy. Lista płac pokazuje wiele pozycji: wynagrodzenie brutto, składki społeczne pracownika, składkę zdrowotną, zaliczkę na podatek, koszty uzyskania przychodu pracownika, kwotę zmniejszającą podatek, potrącenia dobrowolne, a na końcu wynagrodzenie netto. Nie wszystkie te pozycje są jednak kosztem firmy. Kosztem pracodawcy jest wynagrodzenie brutto, bo obejmuje pełne należne pracownikowi wynagrodzenie przed potrąceniami, oraz składki finansowane przez pracodawcę, pod warunkiem terminowej wypłaty i zapłaty do ZUS. To jest sedno sprawy. Składka zdrowotna jest finansowana ze środków pracownika, więc pracodawca tylko ją oblicza, pobiera i przekazuje. Podobnie koszty uzyskania przychodu i kwota wolna od podatku nie są wydatkiem pracodawcy, tylko parametrami potrzebnymi do obliczenia zaliczki na PIT pracownika. One zmniejszają podstawę lub samą zaliczkę, ale nie tworzą kosztu firmy. Wynagrodzenie netto też nie pokazuje pełnego kosztu zatrudnienia, bo jest tylko kwotą wypłacaną pracownikowi po potrąceniach. Z mojego doświadczenia wynika, że częsty błąd polega na traktowaniu wszystkiego, co widnieje na pasku wynagrodzeń, jako kosztu podatkowego. A to nie tak działa. Potrącona składka z tytułu ubezpieczenia grupowego pracowników również nie jest kosztem pracodawcy, jeżeli została potrącona z pensji pracownika. Firma pełni tu raczej rolę pośrednika technicznego. W rozliczeniach kadrowo-płacowych trzeba więc oddzielać ciężar ekonomiczny pracodawcy od kwot tylko pobieranych i przekazywanych dalej.