Możliwość zastosowania zryczałtowanych kosztów uzyskania przychodu w wysokości 20% dopuszcza
A. umowa o pracę na okres próbny.
B. umowa o pracę na czas określony.
C. umowa cywilnoprawna - umowa zlecenie.
D. umowa o pracę na czas nieokreślony.
Pytanie z egzaminu CKE, wrzesień 2014 (arkusz A.65-X-14.08).
W tym pytaniu kluczowe jest odróżnienie stosunku pracy od umowy cywilnoprawnej. Zryczałtowane koszty uzyskania przychodu w wysokości 20% stosuje się co do zasady przy umowie zlecenia, czyli przy przychodach z działalności wykonywanej osobiście. W praktyce płacowej wygląda to tak, że przy naliczaniu zaliczki na PIT płatnik pomniejsza przychód zleceniobiorcy o potrącone składki społeczne finansowane przez zleceniobiorcę, a następnie od tak ustalonej podstawy kosztowej liczy 20% kosztów. Dopiero potem ustala dochód do opodatkowania. Moim zdaniem to jedna z ważniejszych różnic między listą płac pracownika a rachunkiem do umowy zlecenia, bo łatwo tu wrzucić wszystkim takie same koszty, a to byłby błąd. Przy umowie o pracę standardowo stosuje się miesięczne koszty pracownicze w kwocie określonej przepisami, np. podstawowe albo podwyższone, a nie procentowe 20%. W kadrach i płacach dobra praktyka jest taka, żeby zawsze najpierw ustalić źródło przychodu i typ umowy, potem dopiero dobierać koszty podatkowe, składki ZUS i sposób obliczenia zaliczki.
Umowy o pracę na czas określony, na czas nieokreślony oraz na okres próbny należą do stosunku pracy regulowanego przez Kodeks pracy. Ich nazwa określa głównie czas trwania zatrudnienia i pewne zasady rozwiązania umowy, ale nie zmienia podstawowego sposobu rozliczania kosztów uzyskania przychodu. Przy zatrudnieniu pracowniczym nie stosuje się standardowo 20% kosztów ryczałtowych. Pracownik ma zwykle prawo do kosztów pracowniczych określonych kwotowo, np. miesięcznych kosztów podstawowych albo podwyższonych, gdy spełnione są warunki dotyczące dojazdu z innej miejscowości. To jest zupełnie inny mechanizm niż przy zleceniu. Typowy błąd polega na tym, że ktoś widzi słowo umowa i traktuje wszystkie umowy jednakowo podatkowo. A w płacach tak się nie da, bo prawo pracy, prawo cywilne i ustawa o PIT rozdzielają te sytuacje dość wyraźnie. Umowa zlecenie jest umową cywilnoprawną i przy niej przychód kwalifikuje się najczęściej jako działalność wykonywana osobiście. Wtedy można zastosować 20% koszty uzyskania przychodu, liczone według zasad podatkowych, często po uwzględnieniu składek społecznych finansowanych przez zleceniobiorcę. Z mojego doświadczenia najbezpieczniej jest najpierw ustalić, czy mamy pracownika, czy zleceniobiorcę, a dopiero potem wybierać parametry listy płac lub rachunku. Inaczej łatwo zawyżyć albo zaniżyć zaliczkę na podatek, co potem wychodzi przy rozliczeniach rocznych.