Przy rozliczaniu umowy o dzieło powyżej 200,00 zł mogą mieć zastosowanie następujące rodzaje kosztów uzyskania przychodu
A. tylko ryczałtowe 20%.
B. tylko ryczałtowe 50%.
C. tylko faktycznie poniesione koszty.
D. faktycznie poniesione, ryczałtowe 20% lub 50%.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2015 (arkusz A.65-X-15.05).
Przy umowie o dzieło powyżej 200,00 zł rzeczywiście mogą wystąpić różne koszty uzyskania przychodu: faktycznie poniesione, ryczałtowe 20% albo ryczałtowe 50%. To zależy od charakteru dzieła i od tego, czy są spełnione warunki podatkowe. Standardowo przy umowie o dzieło stosuje się koszty ryczałtowe 20%, liczone od przychodu pomniejszonego ewentualnie o składki społeczne finansowane przez wykonawcę, jeśli w danej sytuacji takie składki wystąpią. Jeżeli dzieło ma charakter twórczy, a wykonawca przenosi prawa autorskie albo udziela licencji, mogą być zastosowane koszty 50%, oczywiście przy zachowaniu limitów i właściwej dokumentacji. Z kolei koszty faktycznie poniesione mają znaczenie wtedy, gdy podatnik potrafi je udowodnić, np. fakturami lub rachunkami, i są one związane z osiągnięciem przychodu. Moim zdaniem w praktyce najważniejsze jest dobre opisanie umowy i rachunku, bo sama nazwa dzieło nie wystarczy do 50% kosztów. Trzeba mieć podstawę: utwór, prawa autorskie i dowód ich przekazania.
W tym zagadnieniu łatwo pomylić zasady rozliczania umowy o dzieło z uproszczonym podatkiem od drobnych umów do 200,00 zł. Przy kwocie powyżej 200,00 zł nie zakłada się automatycznie jednego, sztywnego rodzaju kosztów. Rozliczenie przechodzi na zasady ogólne poboru zaliczki na podatek dochodowy, a wtedy trzeba ustalić, jakie koszty uzyskania przychodu pasują do konkretnej sytuacji. Samo stwierdzenie, że można zastosować wyłącznie koszty faktycznie poniesione, jest zbyt wąskie. W praktyce płatnik najczęściej korzysta z kosztów normatywnych, czyli ryczałtowych, bo są proste do naliczenia na rachunku do umowy. Z drugiej strony nie można też przyjąć, że zawsze będą to tylko koszty 20%, bo przy pracach twórczych, np. projekcie graficznym, tekście autorskim, programie komputerowym czy utworze muzycznym, mogą wejść w grę 50% koszty autorskie. Ale uwaga: nie wystarczy dopisać w umowie, że coś jest autorskie. Musi istnieć realny utwór i przeniesienie praw albo licencja. Równie mylące jest założenie, że jedyną możliwością są koszty 50%, bo większość zwykłych umów o dzieło, np. wykonanie prostego przedmiotu bez elementu twórczego, będzie rozliczana raczej z kosztami 20%. Z mojego doświadczenia największy błąd polega na mechanicznym wybieraniu stawki kosztów, bez sprawdzenia treści umowy, rodzaju dzieła i dokumentów potwierdzających poniesione wydatki.