Na podstawie danych z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za rok 2015 wskaż koszty uzyskania przychodu, które należało ująć w deklaracji PIT/B.
| Remanent początkowy na 01-01-2015 | Koszty uzyskania przychodu poniesione w okresie od 01-01-2015 do 31-12-2015 | Remanent końcowy na 31-12-2015 |
| 5 000,00 zł | 70 000,00 zł | 2 000,00 zł |
A. 72 000,00 zł
B. 77 000,00 zł
C. 73 000,00 zł
D. 75 000,00 zł
Pytanie z egzaminu CKE, październik 2016 (arkusz A.65-X-16.08).
Do PIT/B należało wpisać 73 000,00 zł, ponieważ w podatkowej księdze przychodów i rozchodów kosztów nie bierze się tylko z kolumny z wydatkami poniesionymi w roku. Trzeba jeszcze uwzględnić różnicę remanentową, czyli spis z natury na początek i koniec roku. Stosuje się praktyczny schemat: koszty do rozliczenia = remanent początkowy + koszty poniesione w roku - remanent końcowy. W tym zadaniu wychodzi: 5 000,00 zł + 70 000,00 zł - 2 000,00 zł = 73 000,00 zł. Sens jest taki, że towary ujęte w remanencie początkowym zostały kupione wcześniej, ale na początku roku były jeszcze w firmie, więc przy ustalaniu dochodu za 2015 r. wpływają na koszt. Remanent końcowy trzeba odjąć, bo te zapasy nadal zostały w firmie i nie powinny obniżać dochodu tego roku. Moim zdaniem to jeden z ważniejszych mechanizmów w KPiR, bo często na testach ktoś patrzy tylko na wydatki, a w praktyce księgowej remanent potrafi realnie zmienić dochód do opodatkowania.
Nieprawidłowe wyniki zwykle biorą się z pominięcia jednej strony remanentu albo z potraktowania obu spisów z natury tak, jakby zawsze zwiększały koszty. To nie jest dobre podejście. W KPiR kwota wydatków poniesionych w roku, tutaj 70 000,00 zł, jest tylko punktem wyjścia. Przy sporządzaniu rozliczenia rocznego i danych do PIT/B trzeba ustalić koszt podatkowy z uwzględnieniem remanentu początkowego i końcowego. Remanent początkowy zwiększa koszty, bo pokazuje zapasy posiadane na początku roku, które mogą być związane ze sprzedażą w tym roku. Remanent końcowy działa odwrotnie, czyli zmniejsza koszty, ponieważ towary nadal są na stanie i nie można ich całkowicie zaliczyć do kosztu uzyskania przychodu za dany rok. Wynik 75 000,00 zł powstaje wtedy, gdy ktoś dodaje remanent początkowy do wydatków, ale zapomina o odjęciu remanentu końcowego. Kwota 72 000,00 zł sugeruje dodanie remanentu końcowego do kosztów poniesionych, co jest odwróceniem zasady. Z kolei 77 000,00 zł wynika z dodania wszystkiego razem, a to zawyża koszty podatkowe. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać prostą logikę: zapas na początku doliczamy, zapas na końcu odejmujemy. Wtedy rozliczenie jest zgodne z zasadą współmierności kosztów i przychodów oraz z praktyką prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów.