W której kolumnie podatkowej księgi przychodów i rozchodów (wzór obowiązujący od 1 stycznia 2026 r.) należy zaewidencjonować opłaconą przez przedsiębiorcę miesięczną składkę na Fundusz Pracy?
| Podatkowa księga przychodów i rozchodów - wzór od 2026 r. (fragment) | |
|---|---|
| Nr kolumny | Nazwa kolumny |
| 9 | Wartość sprzedanych towarów i usług |
| 10 | Pozostałe przychody |
| 11 | Razem przychód (9+10) |
| 12 | Zakup towarów handlowych i materiałów wg cen zakupu |
| 13 | Koszty uboczne zakupu |
| 14 | Wynagrodzenia w gotówce i w naturze |
| 15 | Pozostałe wydatki |
| 16 | Razem wydatki (14+15) |
A. 14
B. 10
C. 13
D. 15
Opracowane na podstawie zadania CKE, czerwiec 2019 (arkusz A.65-X-19.06): Numeracja kolumn dostosowana do wzoru podatkowej księgi przychodów i rozchodów obowiązującego od 2026 r. (19 kolumn, dawne kolumny 7-14 to 9-16).
Składkę na Fundusz Pracy opłaconą przez przedsiębiorcę ujmuje się w kolumnie 15 PKPiR, czyli w kolumnie Pozostałe wydatki. To jest wydatek związany z prowadzoną działalnością gospodarczą, ale nie jest zakupem towaru handlowego, materiału, kosztem ubocznym zakupu ani wynagrodzeniem. W praktyce księgowej taka składka trafia właśnie do kosztów pozostałych, najczęściej na podstawie dowodu zapłaty składek ZUS oraz dokumentów rozliczeniowych, np. deklaracji lub informacji z PUE ZUS. Ważny jest moment zapłaty, bo sama naliczona, ale jeszcze nieopłacona składka nie daje automatycznie prawa do ujęcia kosztu. Moim zdaniem to jedna z tych pozycji, które warto zapamiętać bardzo praktycznie: ZUS przedsiębiorcy, w części stanowiącej koszt podatkowy, zwykle nie szuka się w wynagrodzeniach, tylko w pozostałych wydatkach. Kolumna 15 służy właśnie do takich kosztów prowadzenia firmy, jak czynsz, media, usługi księgowe, opłaty bankowe czy składka na Fundusz Pracy. Dobra praktyka to opisanie dowodu księgowego tak, aby było jasne, czego dotyczy przelew: miesiąc, rodzaj składki i kwota. Potem przy kontroli albo zwykłej weryfikacji zapisów nie ma zgadywania, skąd ta wartość się wzięła.
W tym pytaniu łatwo pomylić charakter składki na Fundusz Pracy z innymi kategoriami zapisów w PKPiR. Kolumna 14, czyli Wynagrodzenia w gotówce i w naturze, dotyczy przede wszystkim wynagrodzeń wypłacanych pracownikom oraz osobom zatrudnionym na podstawie umów, jeżeli są ujmowane jako koszty płacowe. Sama miesięczna składka na Fundusz Pracy opłacana przez przedsiębiorcę za siebie nie jest wynagrodzeniem. Nie stanowi wypłaty dla pracownika, nie jest listą płac i nie zwiększa bezpośrednio kwoty brutto pensji. Dlatego wpisanie jej do kolumny 14 byłoby mieszaniem kosztów ubezpieczeniowo-składkowych z kosztami osobowymi. Kolumna 13 obejmuje koszty uboczne zakupu, czyli takie wydatki jak transport, załadunek, wyładunek czy ubezpieczenie związane z zakupem towarów handlowych i materiałów. Fundusz Pracy nie ma takiego związku z konkretnym zakupem magazynowym, więc nie pasuje do tej kolumny, nawet jeśli jest normalnym kosztem działalności. Kolumna 10 to z kolei Pozostałe przychody, a więc strona przychodowa księgi. Składka opłacana do ZUS jest wydatkiem, nie przychodem firmy. Typowy błąd myślowy polega tu na patrzeniu tylko na nazwę Fundusz Pracy i kojarzeniu jej z pracownikami albo wynagrodzeniami. W księgowaniu ważniejsza jest jednak funkcja ekonomiczna operacji: przedsiębiorca ponosi koszt publicznoprawny związany z działalnością. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać prostą zasadę: jeżeli wydatek jest kosztem działalności, ale nie mieści się w zakupie towarów, kosztach ubocznych zakupu ani wynagrodzeniach, to najczęściej trafia do kolumny 15 Pozostałe wydatki.