Osoba zatrudniona na podstawie umowy o dzieło nie pozostaje w stosunku pracy ze zlecającym. Na podstawie fragmentu rachunku do umowy o dzieło oblicz kwotę do wypłaty.
| Rachunek do umowy o dzieło (fragment) | |
| Wyszczególnienie | Kwota |
| Przychód ogółem | 3 600,00 zł |
| Koszty uzyskania przychodu 50% | 1 800,00 zł |
| Podstawa opodatkowania | 1 800,00 zł |
| Należna zaliczka na podatek dochodowy (12%) do urzędu skarbowego | 216,00 zł |
| Do wypłaty | .......... |
A. 3 384 zł
B. 3 276 zł
C. 1 584 zł
D. 3 168 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, styczeń 2015 (arkusz A.65-X-15.01): Zaliczka liczona według obecnej stawki 12% zamiast 18% (od 1.07.2022 r.).
Kwota do wypłaty wynosi 3 384 zł, bo przy umowie o dzieło z podanego rachunku potrącamy z przychodu tylko należną zaliczkę na podatek dochodowy. W tym przykładzie przychód ogółem to 3 600,00 zł. Koszty uzyskania przychodu 50%, czyli 1 800,00 zł, nie są kwotą zabieraną wykonawcy z wypłaty. One służą do obniżenia podstawy opodatkowania. Dlatego podstawa podatku wynosi 1 800,00 zł, a zaliczka PIT 12% to 216,00 zł. Do wypłaty: 3 600,00 zł - 216,00 zł = 3 384,00 zł. W praktyce kadrowo-płacowej to bardzo ważne: najpierw ustala się przychód brutto, potem koszty podatkowe, podstawę opodatkowania, zaliczkę do urzędu skarbowego i dopiero wynagrodzenie netto. Moim zdaniem najłatwiej zapamiętać, że koszty uzyskania przychodu są kosztem podatkowym na papierze, a nie dodatkowym potrąceniem z rachunku. Przy standardowym rachunku do umowy o dzieło trzeba też sprawdzić, czy nie występują składki ZUS, ale w tym fragmencie ich nie ma, więc nie wolno ich dopisywać na siłę.
W tym zadaniu najczęstszy błąd polega na potraktowaniu kosztów uzyskania przychodu tak, jakby były realnym potrąceniem z wynagrodzenia. To prowadzi do zaniżenia wypłaty, na przykład do kwoty wyliczonej od samej podstawy opodatkowania. Koszty 50% oznaczają jednak tylko mechanizm podatkowy: zmniejszają dochód do opodatkowania, a nie zmniejszają kwoty brutto należnej wykonawcy. Wykonawca ma przychód 3 600 zł i od tej kwoty wychodzi się przy ustalaniu pieniędzy do wypłaty, natomiast urząd skarbowy dostanie tylko zaliczkę obliczoną od podstawy po kosztach. Innym błędnym tropem jest liczenie podatku od pełnego przychodu 3 600 zł, co dawałoby zbyt dużą zaliczkę i za niską kwotę netto. Skoro w tabeli wyraźnie podano koszty 50% oraz podstawę opodatkowania 1 800 zł, to podatek 12% ma być liczony właśnie od tej podstawy. Pojawiają się też pomyłki wynikające z dopisywania składki zdrowotnej albo innych potrąceń, choć w rachunku do umowy o dzieło ich nie wskazano. Dobra praktyka w rozliczeniach płacowych jest taka, żeby nie zgadywać dodatkowych obciążeń, tylko korzystać z danych z dokumentu. Tutaj dokument pokazuje jasno: przychód 3 600 zł minus zaliczka PIT 216 zł, więc do wypłaty zostaje 3 384 zł.