Przedsiębiorca zawarł umowę o dzieło na kwotę 2 500,00 zł z Michałem Kotem, który jest jednocześnie zatrudniony u niego na podstawie umowy o pracę. Na podstawie fragmentu rachunku do umowy o dzieło oblicz kwotę do wypłaty dla Michała Kota.
| Rachunek do umowy o dzieło Michała Kota (fragment w zł) | |
|---|---|
| Wynagrodzenie brutto (przychód) | 2 500,00 |
| Składki na ubezpieczenia społeczne (13,71%) | 342,75 |
| Koszty uzyskania przychodu (50%) | 1 078,63 |
| Podstawa opodatkowania | 1 079,00 |
| Podatek dochodowy | 183,43 |
| Składka na ubezpieczenie zdrowotne (9%) | 183,43 |
| Składka na ubezpieczenie zdrowotne (7,75%) | 167,19 |
| Należna zaliczka na podatek dochodowy | 16,00 |
| Kwota do wypłaty | ……… |
Kwota do wypłaty wynosi 1 957,82 zł, bo w tym rachunku trzeba od wynagrodzenia brutto odjąć tylko te potrącenia, które realnie pomniejszają wypłatę dla wykonawcy: składki społeczne, składkę zdrowotną 9% oraz należną zaliczkę na podatek dochodowy. Liczymy więc: 2 500,00 zł - 342,75 zł - 183,43 zł - 16,00 zł = 1 957,82 zł. Ważne jest to, że koszty uzyskania przychodu 50% nie są kwotą potrącaną z kieszeni Michała Kota. One służą tylko do obliczenia podstawy opodatkowania, czyli zmniejszają dochód do opodatkowania. Podobnie składka zdrowotna 7,75% w tym fragmencie rachunku nie jest dodatkowym potrąceniem z wypłaty, tylko służy do ustalenia zaliczki na podatek, zgodnie ze starszym mechanizmem rozliczania. Moim zdaniem to typowe zadanie kadrowo-płacowe, gdzie najłatwiej pomylić pojęcia podatkowe z faktycznymi potrąceniami. W praktyce przy rachunkach do umów cywilnoprawnych zawsze warto sprawdzić, co wpływa na podstawę podatku, a co naprawdę obniża kwotę netto do wypłaty.
W tym zadaniu kluczowe jest rozróżnienie między elementami służącymi do obliczeń podatkowo-składkowych a rzeczywistymi potrąceniami z wynagrodzenia. Kwoty 1 974,06 zł, 1 062,62 zł oraz 1 790,39 zł wynikają z typowych pomyłek przy analizie rachunku do umowy o dzieło zawartej z własnym pracownikiem. Ponieważ Michał Kot jest jednocześnie pracownikiem przedsiębiorcy, od umowy o dzieło naliczono składki społeczne i zdrowotne, podobnie jak przy oskładkowanym wynagrodzeniu. Do wypłaty nie odejmuje się jednak wszystkiego, co widnieje w tabeli. Koszty uzyskania przychodu 50% są tylko kategorią podatkową. One zmniejszają podstawę opodatkowania, ale nie są pieniędzmi potrącanymi z wypłaty. Gdy ktoś odejmuje je od brutto, wychodzi bardzo zaniżona kwota, która nie pokazuje faktycznego netto. Z kolei składka zdrowotna 7,75% nie jest drugim potrąceniem obok składki 9%. W rachunku pełni funkcję odliczenia przy ustalaniu należnej zaliczki podatkowej. Od wynagrodzenia potrąca się składkę zdrowotną 9%, a nie obie wartości naraz i nie samą wartość 7,75%. Częsty błąd to także odjęcie podatku dochodowego przed odliczeniem zdrowotnej, czyli potraktowanie kwoty podatku dochodowego jako zaliczki do zapłaty. W tym rachunku zaliczka należna wynosi już 16,00 zł i to właśnie tę kwotę odejmuje się od brutto razem ze składkami. Dobra praktyka w kadrach i płacach jest taka: najpierw ustalamy podstawy i wyliczamy składki oraz podatek, a dopiero na końcu robimy prosty rachunek netto, czyli brutto minus faktyczne potrącenia pracownika lub zleceniobiorcy. Tu daje to 1 957,82 zł.