Ile wyniesie podstawa wymiaru składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe zleceniobiorcy za luty 2026 r., jeśli kwota przychodu brutto z umowy wynosi 25 000,00 zł i wypłacono ekwiwalent pieniężny 1 000,00 zł za używanie własnych narzędzi?
| Ograniczenie podstawy wymiaru składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe | |
| Okres | 1.01.2026 r. – 31.12.2026 r. |
| Kwota 250% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia, o którym mowa w art. 19 ust. 10 ustawy o sus | 23 550,00 zł |
A. 25 000,00 zł
B. 26 000,00 zł
C. 23 550,00 zł
D. 24 550,00 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, wrzesień 2015 (arkusz A.65-X-15.08): Kwoty, stawki i terminy zaktualizowane do przepisów obowiązujących w 2026 r.
Kwota 23 550,00 zł jest prawidłowa, bo przy dobrowolnym ubezpieczeniu chorobowym zleceniobiorcy działa miesięczne ograniczenie podstawy wymiaru. Dla 2026 r. limit wynosi 250% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia, czyli w podanej tabeli dokładnie 23 550,00 zł. Najpierw trzeba ustalić przychód stanowiący podstawę składek społecznych z umowy zlecenia. Wynagrodzenie brutto z umowy to 25 000,00 zł, natomiast ekwiwalent za używanie własnych narzędzi, jeśli spełnia warunki ekwiwalentu i nie jest ukrytym wynagrodzeniem, co do zasady nie powiększa podstawy składek. Nawet gdyby ktoś spojrzał tylko na samą kwotę 25 000,00 zł, i tak jest ona wyższa od limitu chorobowego. Dlatego do dobrowolnej składki chorobowej przyjmujemy nie 25 000,00 zł, lecz maksymalnie 23 550,00 zł. W praktyce kadrowo-płacowej to bardzo ważne, bo składka emerytalna, rentowa i chorobowa mogą mieć różne ograniczenia, a program płacowy nie zawsze sam dobrze oceni charakter ekwiwalentu. Moim zdaniem warto zawsze sprawdzić dwa elementy: czy dany składnik wchodzi do podstawy ZUS oraz czy dla danej składki obowiązuje limit miesięczny.
W tym zadaniu łatwo pójść za prostym dodawaniem kwot, ale przy rozliczeniach ZUS takie podejście często prowadzi na manowce. Podstawa wymiaru składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe zleceniobiorcy nie jest automatycznie równa całej wypłacie brutto ani każdej kwocie postawionej do dyspozycji wykonawcy umowy. Trzeba najpierw ustalić, które składniki są oskładkowane, a potem sprawdzić szczególne ograniczenie dla składki chorobowej. Ekwiwalent pieniężny za używanie własnych narzędzi, jeżeli jest rzeczywistym ekwiwalentem i został prawidłowo udokumentowany, zasadniczo nie powinien zwiększać podstawy składek społecznych. Dlatego suma 26 000,00 zł wynika z błędnego założenia, że każdy wypłacony składnik trzeba doliczyć do ZUS bez analizy jego charakteru. Kwota 24 550,00 zł też jest myląca, bo wygląda jak dodanie ekwiwalentu 1 000,00 zł do limitu 23 550,00 zł. Limit nie działa jednak jako kwota, do której coś się dorzuca, tylko jako górna granica podstawy chorobowej w danym miesiącu. Kwota 25 000,00 zł również nie może być przyjęta, mimo że odpowiada wynagrodzeniu brutto z umowy zlecenia, ponieważ przekracza limit 250% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Dobra praktyka w płacach jest taka: najpierw kwalifikacja składnika, potem ustalenie podstawy społecznej, a na końcu zastosowanie limitów właściwych dla konkretnej składki. W tym przypadku ostateczna podstawa chorobowego za luty 2026 r. zostaje obniżona do 23 550,00 zł.