Na podstawie przedstawionej listy płac za maj 2026 r. oblicz kwotę do wypłaty dla pracownika.
| Lista płac za maj 2026 r. - Karol Lisowski | |
|---|---|
| Płaca zasadnicza | 4 000,00 zł |
| Dodatek funkcyjny | 600,00 zł |
| Premia | 1 400,00 zł |
| Składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika | 822,60 zł |
| Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne | 5 177,40 zł |
| Koszty uzyskania przychodu | 250,00 zł |
| Podstawa naliczenia podatku dochodowego | 4 927,00 zł |
| Podatek (12%) | 591,24 zł |
| Kwota zmniejszająca podatek | 300,00 zł |
| Składka na ubezpieczenie zdrowotne (9%) | 465,97 zł |
| Należna zaliczka na podatek dochodowy | 291,00 zł |
| Do wypłaty | .......... zł |
A. 4 120,19 zł
B. 4 886,40 zł
C. 4 420,43 zł
D. 4 170,43 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, czerwiec 2019 (arkusz A.65-X-19.06): Lista płac przeliczona według zasad 2026 r.: PIT 12%, KUP 250 zł, kwota zmniejszająca 300 zł, składka zdrowotna 9% bez odliczania od podatku.
Kwota do wypłaty wynosi 4 420,43 zł, ponieważ od wynagrodzenia brutto trzeba odjąć potrącenia finansowane przez pracownika. Najpierw ustalamy przychód brutto z listy płac: 4 000,00 zł płacy zasadniczej + 600,00 zł dodatku funkcyjnego + 1 400,00 zł premii = 6 000,00 zł. Następnie odejmujemy składki społeczne pracownika 822,60 zł, składkę zdrowotną 465,97 zł oraz należną zaliczkę na podatek dochodowy 291,00 zł. Rachunek jest więc taki: 6 000,00 - 822,60 - 465,97 - 291,00 = 4 420,43 zł. To jest klasyczne przejście z brutto na netto na liście płac. Moim zdaniem warto zapamiętać, że koszty uzyskania przychodu i kwota zmniejszająca podatek nie są osobnymi potrąceniami z pensji netto. One służą do obliczenia zaliczki podatkowej. W praktyce kadrowo-płacowej dobra zasada jest taka: sprawdzamy składniki brutto, potem potrącenia ZUS, zdrowotne i PIT, a dopiero na końcu kwotę do wypłaty.
Wynik inny niż 4 420,43 zł najczęściej oznacza, że pomylono elementy służące do obliczeń z faktycznymi potrąceniami z wynagrodzenia. Na liście płac nie wszystko, co występuje w tabeli, odejmuje się od pensji brutto. Koszty uzyskania przychodu 250,00 zł zmniejszają podstawę opodatkowania, ale nie są kwotą zabieraną pracownikowi z wypłaty. Podobnie kwota zmniejszająca podatek 300,00 zł nie jest dodatkiem do wynagrodzenia netto ani oddzielnym przelewem dla pracownika, tylko elementem wyliczenia zaliczki na PIT. Częsty błąd polega też na tym, że ktoś odejmuje podatek 12% w kwocie 591,24 zł zamiast należnej zaliczki 291,00 zł. W liście płac do potrąceń przy wypłacie bierzemy już końcową zaliczkę podatkową po zastosowaniu kwoty zmniejszającej i zaokrągleniu. Kwoty typu 4 120,19 zł albo 4 170,43 zł mogą wynikać z podwójnego odjęcia podatku, kosztów lub błędnego traktowania kwoty zmniejszającej. Z kolei 4 886,40 zł wygląda jak wynik, w którym pominięto część obciążeń publicznoprawnych, zwłaszcza składkę zdrowotną i zaliczkę PIT. W prawidłowym podejściu wynagrodzenie netto to brutto 6 000,00 zł minus składki społeczne pracownika, minus składka zdrowotna, minus należna zaliczka na podatek. Tak się to robi w praktyce kadrowo-płacowej, żeby lista płac była zgodna z zasadami rozliczeń ZUS i podatku dochodowego.